Belast de oorlogswinst van oliebedrijven!
Greenpeace vraagt de Nederlandse overheid de extra oorlogswinsten van oliebedrijven te belasten en de opbrengst te gebruiken voor lagere energielasten en de energietransitie.
Oorspronkelijk doel
Het kabinet moet oorlogswinsten van oliebedrijven direct belasten voor lagere energiekosten en een versnelde groene transitie.
25/100 · Beperkt aantoonbaar resultaat
Deze score beoordeelt uitsluitend aantoonbare doelrealisatie, de onderbouwde bijdrage van Greenpeace en bestendigheid. De score zegt niets over hoeveel inspanning is geleverd, hoe goed de campagne is gevoerd of hoe waardevol het werk op zichzelf is.
Stand per 19 oktober 2026: deels procedurele voortgang, maar geen nieuwe Nederlandse belasting op de uitzonderlijke oorlogswinsten van oliebedrijven en geen besteding van zulke opbrengsten aan lagere energierekeningen of versnelde groene transitie. Het kabinet heeft de mogelijkheid van een nieuwe solidariteitsbijdrage nader laten ramen en brengt uitvoeringsgevolgen met de Belastingdienst in kaart, maar houdt vast aan een Europese aanpak. De bestaande steun- en verduurzamingsmaatregelen worden niet gedekt uit een nieuwe overwinstbelasting. Daarom is de kern van de oorspronkelijke campagne nog niet bereikt.
- Het resultaat kan reëel zijn, maar de specifieke bijdrage van Greenpeace is minder zeker.
Maak en bewaar je eigen weging
De feiten blijven voor iedereen hetzelfde. Jij bepaalt hoeveel gewicht je geeft aan gerealiseerd resultaat, aantoonbare eigen bijdrage en bestendigheid. Als je opslaat, telt jouw gewogen score mee in het bezoekersgemiddelde.
Jouw persoonlijke score past bewust geen causaal plafond toe: het is jouw waardering van dezelfde onderliggende feiten. Het bezoekersgemiddelde gebruikt alleen opgeslagen wegingen voor deze campagne.
Feiten en onzekerheden
Bevestigd
- Greenpeace heeft campagneactiviteiten uitgevoerd, waaronder een petitie, een publieke projectie, een actie bij Shell en een petitieaanbieding aan de Tweede Kamercommissie Financiën.
- Nederland heeft per 19 oktober 2026 geen nieuwe nationale overwinstbelasting of solidariteitsbijdrage voor oliebedrijven ingevoerd naar aanleiding van de energieschok van 2026.
- Het kabinet heeft hogere marges in de raffinagesector als mogelijke aanwijzing voor hogere winstgevendheid erkend, maar wijst erop dat marges niet één-op-één gelijkstaan aan in Nederland belastbare overwinst.
- Het kabinet heeft een mogelijke nieuwe heffing technisch en budgettair verkend, inclusief een indicatieve opbrengstraming, en onderzoekt uitvoeringsgevolgen met de Belastingdienst.
- Steun voor energiekosten en verduurzaming bestaat, maar is niet aantoonbaar gefinancierd uit opbrengsten van een nieuwe belasting op oorlogswinst van oliebedrijven.
- Er is geen onafhankelijk bewijs dat Greenpeace een substantiële of beslissende bijdrage heeft geleverd aan de kabinetsverkenning of aan bestaande steunmaatregelen.
Onzeker
- Er is geen openbaar bewijs gevonden dat het kabinet na 9 september 2026 daadwerkelijk een wetsvoorstel voor een nieuwe Nederlandse solidariteitsbijdrage heeft ingediend.
- De uiteindelijke opbrengst van een eventuele heffing is onzeker: de kabinetsraming is indicatief en afhankelijk van marges, bedrijfscontracten, belastinggrondslag en juridische vormgeving.
- Er is geen onafhankelijke bron gevonden die de campagne van Greenpeace aanwijst als oorzaak van de kabinetsverkenning, de Kamervragen, de aangenomen moties of de steunmaatregelen.
Tegenstrijdig / afwijkend
- Greenpeace stelt dat oliebedrijven zoals Shell miljarden extra verdienen door de oorlog en vraagt om directe nationale belastingheffing. Het kabinet erkent indicaties van hogere marges bij raffinaderijen, maar stelt dat hogere marges niet automatisch betekenen dat in Nederland belastbare overwinsten bestaan, onder meer door contracten en internationale winstlocaties.
- Het kabinet zegt dat het niet de bedoeling is dat fossiele bedrijven profiteren van oorlog, maar heeft tegelijk besloten een extra nationale belasting vooralsnog niet in te voeren en kiest voor een Europese aanpak.
- Het kabinet heeft wel maatregelen voor energierekeningen en verduurzaming ingevoerd, maar de officiële dekking komt uit andere belastingmaatregelen en begrotingen, niet uit een nieuwe heffing op oliebedrijven.
Tijdlijn
-
Petitie aangeboden aan Tweede Kamercommissie Financiën
Greenpeace bood de petitie “Belast de oorlogswinst van oliebedrijven” aan de vaste commissie voor Financiën van de Tweede Kamer aan. De officiële Kamerpagina bevestigt dat de bijeenkomst heeft plaatsgevonden, maar vermeldt geen toezegging of beleidsbesluit als gevolg daarvan.
-
Raming en uitvoeringsverkenning nieuwe solidariteitsbijdrage
Het ministerie maakte een raming van een mogelijke nieuwe solidariteitsbijdrage voor raffinaderijen: circa €500–700 miljoen bij toepassing vanaf 1 januari 2026, of €125–175 miljoen bij ingang vanaf 1 oktober. Het kabinet stelde tevens de uitvoeringsgevolgen met de Belastingdienst nader in kaart te brengen om voorbereid te zijn op een eventueel Europees voorstel. Dit is een concrete voorbereidingsstap, geen besluit tot heffing.
-
Kabinet kiest Europese route in plaats van nationale heffing
In antwoorden op Kamervragen bevestigde het kabinet dat het in Europees verband had gepleit voor analyse en juridische verkenning van een heffing op eventuele overwinsten. Het kabinet zei expliciet dat een tijdelijke of permanente extra belasting op olie- en gasoverwinsten geen onderdeel was van zijn maatregelenpakket.
-
Greenpeace-actie bij Shell
Greenpeace voerde actie bij het Nederlandse hoofdkantoor van Shell in Den Haag en koppelde Shells gerapporteerde kwartaalwinst aan de eis voor een belasting op oorlogswinsten.
-
Kabinet reageert op energieschok zonder overwinstbelasting
Het kabinet kondigde een pakket van €627 miljoen aan uitgavenmaatregelen en €340 miljoen aan lastenmaatregelen aan wegens de energieschok. Het omvatte onder meer steun via het Noodfonds Energie en geld voor verduurzaming, maar geen nieuwe belasting op olie- of gaswinsten; de dekking kwam uit andere belastingregelingen en begrotingen.
-
Petitie en publieke actie tegen fossiele oorlogswinsten
Greenpeace publiceerde de oproep om oorlogswinsten van olie- en gasbedrijven extra te belasten, startte een petitie en projecteerde de boodschap “Oil is War and Green is Peace” in Amsterdam. Greenpeace meldde toen bijna 10.000 ondertekenaars. Dit is bewijs van campagneactiviteit, niet van beleidsresultaat.
Gebruikte bronnen
Iedere bron blijft zichtbaar zodat je onze beoordeling zelf kunt controleren. Bronniveau zegt iets over de aard van de bron, niet automatisch dat elke claim erin juist is.
Bevestigt dat Greenpeace op 29 september 2026 de petitie aan de commissie Financiën heeft aangeboden. De pagina bevat geen toezegging, stemming of besluit over een overwinstbelasting.
De bijbehorende beslisnota bij de beantwoording van Kamervragen vermeldt een eerste raming van €500–700 miljoen voor een nieuwe bijdrage bij terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2026 en dat uitvoeringsgevolgen samen met de Belastingdienst nader in kaart worden gebracht. Zij bevestigt tegelijk de voorkeur voor een Europese aanpak.
De Commissie stelde dat lidstaten binnen hun nationale fiscale bevoegdheden zelf maatregelen voor belasting op overwinsten kunnen nemen, met steun en best practices van de Commissie. Dit nuanceert de Nederlandse keuze om op Europese coördinatie te wachten: een EU-brede heffing was niet vereist om nationaal te handelen.
De regering stelt dat zij indicaties ziet van hogere raffinagemarges, maar geen direct bewijs heeft van belastbare overwinsten per bedrijf. Zij kiest voor een Europese aanpak; een extra nationale belasting op olie- en gasoverwinsten maakt geen deel uit van het pakket maatregelen.
Het pakket voor de energieschok bevat steun voor huishoudens, energiebesparing en verduurzaming, maar noemt als dekking versobering of wijziging van andere belastingregelingen en begrotingen. Het bevat geen nieuwe overwinstbelasting voor oliebedrijven.
Documenteert Greenpeace’ eis, petitie, projectie en gemelde aantal ondertekenaars. Dit ondersteunt dat de organisatie campagne voerde, maar bewijst geen externe beleidsverandering of causale invloed.
Officiële campagnepagina gebruikt voor inventarisatie en bevriezing van de oorspronkelijke eisen.