Belast de oorlogswinst van oliebedrijven!
Een Nederlandse petitie die vraagt om belasting op extra oorlogswinst van olie- en gasbedrijven, verlaging van energierekeningen en versnelling van wind- en zonne-energie. ([greenpeace.org](https://www.greenpeace.org/nl/acties/belast-de-oorlogswinst-van-oliebedrijven/))
Oorspronkelijk doel
Oorlogswinst van fossiele bedrijven belasten en investeren in betaalbare, onafhankelijke duurzame energie.
35/100 · Beperkt aantoonbaar resultaat
Deze score beoordeelt uitsluitend aantoonbare doelrealisatie, de onderbouwde bijdrage van Greenpeace en bestendigheid. De score zegt niets over hoeveel inspanning is geleverd, hoe goed de campagne is gevoerd of hoe waardevol het werk op zichzelf is.
Stand per 26 oktober 2026: de campagne loopt nog, maar de kernvraag—een nieuwe Nederlandse heffing op extra oorlogswinsten van olie- en gasbedrijven—heeft niet geleid tot nieuwe belastingwetgeving. Wel zijn er concrete procedurele reacties: na aangenomen Kamermoties is een ACM-monitor voor brandstofprijzen opgezet en heeft het kabinet in EU-overleggen gevraagd om analyse en juridische mogelijkheden voor een eventuele overwinstbelasting. Het kabinet meldde tegelijk dat de Europese Commissie geen geharmoniseerd voorstel zou publiceren en dat ook andere lidstaten nog geen nieuwe wetgeving hadden voorgesteld. Daardoor is er geen opbrengst die aan lagere energierekeningen kan worden besteed. De overheid zet bestaande en al eerder aangekondigde instrumenten voor wind en zon voort, waaronder een met subsidie voorziene tender voor 2 GW wind op zee in 2026, maar er is geen bewijs dat deze versnelling door deze Greenpeace-campagne is veroorzaakt of dat zij specifiek uit een oorlogswinstheffing wordt bekostigd.
- Het resultaat kan reëel zijn, maar de specifieke bijdrage van Greenpeace is minder zeker.
Maak en bewaar je eigen weging
De feiten blijven voor iedereen hetzelfde. Jij bepaalt hoeveel gewicht je geeft aan gerealiseerd resultaat, aantoonbare eigen bijdrage en bestendigheid. Als je opslaat, telt jouw gewogen score mee in het bezoekersgemiddelde.
Jouw persoonlijke score past bewust geen causaal plafond toe: het is jouw waardering van dezelfde onderliggende feiten. Het bezoekersgemiddelde gebruikt alleen opgeslagen wegingen voor deze campagne.
Feiten en onzekerheden
Bevestigd
- Greenpeace startte de campagne uiterlijk op 24 maart 2026; de organisatie vroeg om belasting op oorlogswinsten van fossiele bedrijven, verlaging van energierekeningen en meer wind- en zonne-energie.
- Greenpeace bood de petitie op 29 september 2026 aan de vaste commissie voor Financiën van de Tweede Kamer aan.
- Het kabinet zette in 2026 een ACM-monitor van brandstofprijzen en marges in gang en vroeg op EU-niveau om analyse en juridische verkenning van een eventuele overwinstbelasting.
- Per 15 juni 2026 was er geen voorstel van de Europese Commissie voor een geharmoniseerde overwinstbelasting en waren er volgens het kabinet geen nieuwe concrete wetsvoorstellen in andere lidstaten.
- Er is tot en met de geraadpleegde bronnen in oktober 2026 geen bewijs gevonden dat Nederland een nieuwe oorlogswinstbelasting voor olie- en gasbedrijven heeft ingevoerd, noch dat opbrengsten daarvan zijn gebruikt om energierekeningen te verlagen.
- Nederland zette reeds gepland beleid voor duurzame energie voort, waaronder een gesubsidieerde 2-GW-wind-op-zeetender in 2026; dit plan was al in september 2025 aangekondigd.
Onzeker
- Er is geen onafhankelijke bron gevonden die vaststelt hoeveel ondertekeningen de petitie uiteindelijk had bij aanbieding op 29 september 2026.
- Het is onzeker of de Nederlandse regering na 15 juni 2026 alsnog zelfstandig aan een nationale overwinstheffing heeft gewerkt; de geraadpleegde begrotings- en regeringsbronnen tot en met oktober 2026 tonen geen ingediende of ingevoerde nieuwe heffing.
- De ACM- en kabinetsanalyse noemt marges, maar biedt geen bedrijfsniveaugegevens waarmee voor individuele raffinaderijen of oliebedrijven een juridisch belastbare overwinst kan worden vastgesteld.
- Er is geen bron gevonden die investeringen in wind en zon rechtstreeks verbindt aan opbrengsten van een nieuwe oorlogswinstbelasting, omdat zo'n nieuwe heffing niet is ingevoerd.
Tegenstrijdig / afwijkend
- Greenpeace stelt dat olie- en gasbedrijven miljarden extra verdienen door de oorlog in het Midden-Oosten en vraagt om een directe heffing. Het kabinet erkent aanwijzingen voor hogere productiemarges en deels hogere raffinagemarges, maar stelt dat daadwerkelijke, in Nederland belastbare overwinsten per bedrijf niet kunnen worden vastgesteld; de meeste productiewinst zou bovendien buiten Nederland neerslaan.
- Greenpeace vraagt om directe belastingheffing. Het kabinet heeft in mei 2026 op EU-niveau wel om analyse en juridische verkenning gevraagd, maar rapporteerde op 15 juni 2026 dat de Europese Commissie geen voorstel voor een geharmoniseerde overwinstbelasting zou doen en dat er in andere lidstaten geen nieuwe concrete wetgevingsvoorstellen waren.
- Er is groei en voortgezet overheidsbeleid voor wind- en zonne-energie, maar de belangrijkste genoemde wind-op-zeetender volgt uit een Actieplan wind op zee uit september 2025, dus van vóór de campagne van maart 2026. Die ontwikkeling kan daarom niet zonder meer als campagne-resultaat of als aantoonbare versnelling worden aangemerkt.
Tijdlijn
-
Formele aanbieding Greenpeace-petitie aan Tweede Kamer
Greenpeace bood de petitie formeel aan bij de vaste commissie voor Financiën van de Tweede Kamer. Dit bevestigt toegang tot het parlement, maar vond plaats nadat de hierboven genoemde regeringsreacties en EU-verkenningen al waren ingezet.
-
Voortzetting investeringen en projecten voor wind en zon
De overheid zette bestaande hernieuwbare-energie-instrumenten voort. Voor 2026 was een gesubsidieerde tender voor 2 GW wind op zee voorzien; daarnaast bleven SDE++-projecten en zonne- en windcapaciteit groeien. Dit ondersteunt het algemene transitiedoel, maar is niet als versnelling door deze campagne aangetoond.
-
Geen nieuwe overwinstbelasting voorgesteld
Het kabinet meldde dat de Europese Commissie vooralsnog geen geharmoniseerd voorstel voor een overwinstbelasting zou publiceren en dat andere lidstaten evenmin nieuwe concrete wetgeving hadden voorgesteld. Er is geen nieuwe Nederlandse heffing aangekondigd of ingevoerd.
-
Monitoring en Europese verkenning van overwinsten
Na Kamermoties liet het kabinet de ACM een brandstofprijsmonitor publiceren en wekelijks actualiseren. Nederland vroeg in de Ecofinraad en informele Energieraad om analyse en om verkenning van juridische mogelijkheden voor een eventuele Europese overwinstbelasting.
-
Start petitie en publieke actie
Greenpeace publiceerde de oproep voor een extra belasting op oorlogswinsten van olie- en gasbedrijven, startte een petitie en voerde een projectieactie uit nabij Amsterdam Centraal. Greenpeace meldde toen bijna 10.000 ondertekenaars; dit is organisatie-eigen bewijs van activiteit, geen bewijs van beleidsimpact.
-
Kabinet erkent noodzaak van minder fossiele afhankelijkheid
In reactie op de energie- en brandstofschok beschreef het kabinet een snelle opschaling van schone energie via wind, zon, kernenergie en besparing als langetermijnrichting. De brief bevatte op dat moment nog geen besluit over een nieuwe overwinstbelasting of een specifieke extra investering uit zulke opbrengsten.
Gebruikte bronnen
Iedere bron blijft zichtbaar zodat je onze beoordeling zelf kunt controleren. Bronniveau zegt iets over de aard van de bron, niet automatisch dat elke claim erin juist is.
Officiële registratie van de aanbieding van de Greenpeace-petitie aan de commissie Financiën op 29 september 2026. Bevestigt parlementaire toegang en activiteit, maar niet dat de petitie een regeringsbesluit veroorzaakte.
Kabinetsbrief van 15 juni 2026: meldt hogere marges als mogelijkheid, de ACM-monitor en Nederlandse oproepen in EU-overleggen. Stelt ook dat de Commissie geen geharmoniseerd belastingvoorstel zal publiceren en dat er nog geen nieuwe concrete wetgeving in andere lidstaten is. Sterk bewijs dat er geen ingevoerde nieuwe heffing is, maar wel een procedurele stap.
Officiële Kamervragen van PvdD en GroenLinks-PvdA over overwinsten verwijzen naar het rapport 'Excess Oil Profits in Times of War', dat via Greenpeace Nederland is gepubliceerd. Dit toont dat Greenpeace-materiaal in het parlementaire debat terechtkwam, maar niet dat het doorslaggevend was voor moties of kabinetsbeleid.
De kabinetsbrief over de economische gevolgen van het conflict stelt dat het kabinet wil opschalen met wind-, zon- en kernenergie en energiebesparing. Het betreft een beleidsrichting en aankondiging; de brief koppelt dit niet aan Greenpeace of aan inkomsten uit een overwinstbelasting.
CBS rapporteert voor 2025 meer wind- en zonnestroom en verdere groei van capaciteit. Dit is bewijs van feitelijke voortgang in de energietransitie, maar geen bewijs van een versnelling sinds de campagne of van Greenpeace-bijdrage.
RVO vermeldt dat het Actieplan wind op zee van september 2025 voor 2026 een tender met subsidie voor 2 GW windenergievermogen voorziet. Dit onderbouwt voortgezet overheidsbeleid voor windenergie, maar dateert van vóór de campagne.
Organisatie-eigen persbericht van 24 maart 2026. Beschrijft de eis voor een oorlogswinstbelasting, lagere energierekeningen en meer wind en zon; meldt bijna 10.000 petitieondertekenaars en een projectieactie. Bewijs voor campagneactiviteit en -claim, niet voor externe beleidsverandering.
Officiële campagnepagina gebruikt voor inventarisatie en bevriezing van de oorspronkelijke eisen.