Belast de oorlogswinst van oliebedrijven!
Greenpeace vraagt regeringen om extra winsten van oliebedrijven die volgens de actie voortkomen uit oorlog en vervuiling te belasten en de opbrengst te gebruiken voor lagere energielasten, hulp en een groene energietransitie.
Oorspronkelijk doel
Belast de extra olie- en gaswinsten en gebruik de opbrengst voor lagere energielasten en een snellere groene transitie.
20/100 · Beperkt aantoonbaar resultaat
Deze score beoordeelt uitsluitend aantoonbare doelrealisatie, de onderbouwde bijdrage van Greenpeace en bestendigheid. De score zegt niets over hoeveel inspanning is geleverd, hoe goed de campagne is gevoerd of hoe waardevol het werk op zichzelf is.
Status per 5 november 2026: de campagne loopt nog en heeft aantoonbaar publieke mobilisatie bereikt, maar de drie oorspronkelijke doelen zijn niet verwezenlijkt. Greenpeace vraagt om een directe Nederlandse heffing op extra olie- en gaswinsten, waarvan de opbrengst naar lagere energierekeningen en versnelde groene energie gaat. De Tweede Kamer nam op 25 maart 2026 wel een motie aan om te onderzoeken of overwinsten van oliebedrijven voor tijdelijke, gerichte steun aan kwetsbare huishoudens kunnen worden gebruikt. Het kabinet heeft vervolgens monitoring van brandstofmarges en Europese agendering ondernomen, maar heeft expliciet gezegd dat een extra Nederlandse heffing geen onderdeel is van zijn maatregelenpakket. Er is geen nieuwe belastingwet, geen geïnde opbrengst en geen geoormerkte besteding aan energierekeningen of zon/wind uit zo’n heffing. De eerdere tijdelijke solidariteitsbijdrage over 2022 is bovendien juridisch betwist, wat de houdbaarheid en invoering van een nieuwe heffing onzekerder maakt.
- Het resultaat kan reëel zijn, maar de specifieke bijdrage van Greenpeace is minder zeker.
Maak en bewaar je eigen weging
De feiten blijven voor iedereen hetzelfde. Jij bepaalt hoeveel gewicht je geeft aan gerealiseerd resultaat, aantoonbare eigen bijdrage en bestendigheid. Als je opslaat, telt jouw gewogen score mee in het bezoekersgemiddelde.
Jouw persoonlijke score past bewust geen causaal plafond toe: het is jouw waardering van dezelfde onderliggende feiten. Het bezoekersgemiddelde gebruikt alleen opgeslagen wegingen voor deze campagne.
Feiten en onzekerheden
Bevestigd
- Greenpeace’s huidige campagne vraagt expliciet om belasting van oorlogswinst van olie- en gasbedrijven, lagere energierekeningen en investeringen in zon- en windenergie.
- Op 25 maart 2026 nam de Tweede Kamer een motie aan om de mogelijkheid te onderzoeken overwinsten van oliebedrijven in te zetten voor tijdelijke gerichte steun aan kwetsbare huishoudens.
- Op 15 juni 2026 verklaarde het kabinet dat een tijdelijke of permanente extra heffing op olie- en gasoverwinsten geen onderdeel is van zijn maatregelenpakket.
- Er is geen aangetroffen bewijs van een na maart 2026 ingevoerde Nederlandse overwinstbelasting, geïnde opbrengst daarvan of geoormerkte besteding aan energierekeningen dan wel de energietransitie.
- Het kabinet rapporteerde lopende juridische procedures rond de tijdelijke solidariteitsbijdrage van 2022, waaronder 33 bezwaren met een gezamenlijk bestreden bedrag van circa €2,7 miljard.
- De campagne is nog actief; de actuele Greenpeace-pagina vermeldt 51.999 ondertekenaars.
Onzeker
- Er is geen onafhankelijke of parlementaire bron gevonden die Greenpeace een relevante rol toeschrijft bij de aangenomen motie, de ACM-monitor of de Europese inzet van het kabinet. De nabijheid in tijd en inhoud maakt een verband mogelijk, maar toont geen causatie aan.
- De precieze omvang van eventuele actuele overwinsten van afzonderlijke olie- en raffinagebedrijven in Nederland blijft onzeker. Het kabinet ziet indicaties van hogere marges, maar geen uniforme vaststelling van belastbare overwinst.
- Of en wanneer de Europese inzet leidt tot een concreet voorstel, en hoe de lopende procedures over de heffing van 2022 aflopen, is onbekend.
Tegenstrijdig / afwijkend
- Greenpeace stelt dat olie- en gasbedrijven door de oorlog record- of miljardenwinsten maken. Het kabinet constateerde wel aanwijzingen voor hogere productiemarges en deels hogere raffinagemarges, maar benadrukte dat de Nederlandse oliewinning zeer beperkt is (circa 1% van het binnenlandse verbruik) en dat marges per product en onderneming verschillen.
- De Tweede Kamer nam een motie aan over onderzoek naar inzet van overwinsten voor kwetsbare huishoudens, maar het kabinet verklaarde op 15 juni 2026 dat tijdelijk of permanent extra belasten van olie- en gasoverwinsten geen onderdeel van het pakket is; het kiest voor een Europese aanpak.
- De solidariteitsbijdrage uit 2022 laat zien dat een dergelijke heffing eerder formeel is ingevoerd, maar zij is geen actuele overwinning van deze in 2026 gestarte campagne. Bovendien lopen er bezwaar-, beroeps- en arbitrageprocedures over die eerdere regeling.
Tijdlijn
-
Petitie blijft actief
De actuele petitiepagina vermeldt 51.999 ondertekenaars van een streefgetal van 55.000. Dit is bewijs van campagneactiviteit en steun, niet van beleidsinvloed of resultaat.
-
Juridische geschillen over eerdere solidariteitsbijdrage lopen
Het kabinet rapporteerde dat tegen de tijdelijke solidariteitsbijdrage van 2022 en de tijdelijke cijnsverhoging 33 bezwaren waren ingediend, samen over circa €2,7 miljard; daarnaast lopen beroeps- en arbitrageprocedures. Dit creëert juridische onzekerheid rond vergelijkbare heffingen.
-
Geen Nederlandse heffing of geoormerkte opbrengst
In dezelfde officiële beantwoording stelde het kabinet dat een tijdelijke of permanente extra heffing op olie- en gasoverwinsten geen onderdeel is van zijn maatregelen; het kiest voor een Europese aanpak. De Europese Commissie zou geen voorstel voor een geharmoniseerde overwinstbelasting publiceren.
-
Kabinet monitort marges en agendeert onderwerp Europees
Het kabinet meldde dat de ACM de brandstofprijzen en marges wekelijks gaat monitoren, en dat Nederland in EU-overleggen heeft opgeroepen tot analyse van mogelijke overwinsten en verkenning van juridische mogelijkheden voor een heffing.
-
Kamer neemt motie over onderzoek naar inzet olie-overwinsten aan
De Tweede Kamer nam, ondanks een ontraden oordeel van het kabinet, de motie-Teunissen aan die de regering verzoekt de mogelijkheid te onderzoeken om overwinsten van oliebedrijven in te zetten voor tijdelijke gerichte steun aan kwetsbare huishoudens. Dit is een formele onderzoeksopdracht, geen belastingbesluit.
-
Greenpeace start publieke campagne en petitie
Greenpeace publiceerde de oproep om oorlogswinst van olie- en gasbedrijven te belasten, de opbrengst te gebruiken voor lagere energierekeningen en de groene transitie, en organiseerde onder meer een petitie en projectieactie bij Amsterdam CS.
Gebruikte bronnen
Iedere bron blijft zichtbaar zodat je onze beoordeling zelf kunt controleren. Bronniveau zegt iets over de aard van de bron, niet automatisch dat elke claim erin juist is.
Het kabinet antwoordt dat extra belasten van olie- en gasoverwinsten geen onderdeel is van het pakket, kiest voor een Europese aanpak en meldt 33 bezwaren ter waarde van circa €2,7 miljard tegen de regeling uit 2022, plus beroeps- en arbitrageprocedures.
De regeringsbrief vermeldt ACM-monitoring van marges en Nederlandse oproepen in EU-verband, maar ook dat de Commissie geen geharmoniseerd voorstel zal publiceren en dat er nergens nieuwe concrete wetgeving is. Hiermee wordt een nationale directe heffing niet gerealiseerd.
De Kamer nam de motie-Teunissen aan die de regering verzoekt te onderzoeken of overwinsten van oliebedrijven kunnen worden ingezet voor tijdelijke gerichte steun aan kwetsbare huishoudens. Dit ondersteunt een procedurele tussenstap, maar niet de invoering van een heffing.
De wettekst bevestigt dat de eerdere Wet tijdelijke solidariteitsbijdrage een belasting over overwinsten in specifieke fossiele sectoren betrof, maar uitsluitend voor boekjaren die in 2022 aanvingen. Zij is daarom context, geen resultaat van de huidige campagne.
De actuele campagnepagina documenteert Greenpeace’s oorspronkelijke eis: oorlogswinst belasten, energierekeningen verlagen en investeren in zon- en windenergie. Zij vermeldt ook 51.999 ondertekenaars. Dit is bewijs van de campagne en haar claim, niet van een extern beleidsresultaat.