Belast grote vervuilers
Petitie waarin de Nederlandse regering wordt opgeroepen grote klimaatvervuilers te laten betalen voor klimaatschade.
Oorspronkelijk doel
Grote vervuilers laten betalen voor de schade die zij veroorzaken.
25/100 · Beperkt aantoonbaar resultaat
Deze score beoordeelt uitsluitend aantoonbare doelrealisatie, de onderbouwde bijdrage van Greenpeace en bestendigheid. De score zegt niets over hoeveel inspanning is geleverd, hoe goed de campagne is gevoerd of hoe waardevol het werk op zichzelf is.
De campagne loopt nog en haar oorspronkelijke eis is niet verwezenlijkt. Nederland heeft sinds 1 januari 2021 wel een wettelijke CO₂-heffing voor grote industriële installaties, maar deze is geen specifieke regeling waarmee fossiele bedrijven klimaatschade vergoeden. In 2025 ontstond voor het eerst uitzicht op een beperkte daadwerkelijke heffing voor een deel van de industrie; de NEa schatte €36,8–97,0 miljoen, afhankelijk van handel in vrijstellingsrechten. Vanaf 2026 is de heffing voor ETS- en lachgasinstallaties echter verlaagd en verruimd, waardoor ETS-deelnemers volgens de NEa in 2026 geen nationale heffing betalen. Het kabinet heeft bovendien afschaffing als voornemen opgenomen; daarvoor is nog wetswijziging en instemming van beide Kamers nodig. Er is geen aangetroffen bewijs dat opbrengsten uit deze heffing worden ingezet voor herstel van klimaatschade, of dat Greenpeace deze beleidsuitkomst heeft veroorzaakt. De bestaande regeling is daarom hoogstens een beperkte, kwetsbare gedeeltelijke match met doel 197 en geen aangetoonde realisatie van doel 198.
- Het resultaat kan reëel zijn, maar de specifieke bijdrage van Greenpeace is minder zeker.
Maak en bewaar je eigen weging
De feiten blijven voor iedereen hetzelfde. Jij bepaalt hoeveel gewicht je geeft aan gerealiseerd resultaat, aantoonbare eigen bijdrage en bestendigheid. Als je opslaat, telt jouw gewogen score mee in het bezoekersgemiddelde.
Jouw persoonlijke score past bewust geen causaal plafond toe: het is jouw waardering van dezelfde onderliggende feiten. Het bezoekersgemiddelde gebruikt alleen opgeslagen wegingen voor deze campagne.
Feiten en onzekerheden
Bevestigd
- De Greenpeace-petitie eist belastingen en boetes voor grote vervuilers, waaronder Shell, voor klimaatschade, met herstel en klimaatoplossingen als beoogd gebruik.
- Nederland heeft sinds 1 januari 2021 een nationale CO₂-heffing voor grote industriële ETS-installaties, lachgasinstallaties en afvalverbrandingsinstallaties.
- Voor belastingjaar 2025 verwachtte de NEa voor het eerst een potentiële substantiële opbrengst, maar de uiteindelijke nettoheffing hing af van handel in dispensatierechten.
- Het tarief voor ETS- en lachgasinstallaties is vanaf 1 januari 2026 verlaagd naar €78,67 per ton en de vrijstelling is verruimd.
- Volgens de NEa betalen ETS-installaties over 2026 geen nationale CO₂-heffing, doordat het heffingstarief lager ligt dan de ETS-prijs.
- Afschaffing is politiek voorgenomen maar juridisch niet definitief; daarvoor is wetswijziging en goedkeuring door Tweede en Eerste Kamer nodig.
- Greenpeace bleef de eis in 2025 en 2026 publiek voeren, waaronder via een Shell-platformactie en de Klimaatmars.
Onzeker
- De startdatum van deze specifieke Greenpeace-petitie is onbekend. Daardoor kan niet betrouwbaar worden vastgesteld of de CO₂-heffing van 2021 ná de start van deze campagne tot stand kwam.
- De NEa-publicatie van mei 2026 geeft een verwachting voor de heffing over 2025; in de geraadpleegde bronnen is geen definitieve invordering, netto-opbrengst na verrekening van dispensatierechten, of uiteindelijke besteding vastgesteld.
- Er is geen aangetroffen primaire bron die aantoont dat bedrijven zoals Shell via deze regeling voor historische of concrete klimaatschade betalen, in plaats van voor een beperkte hoeveelheid actuele industriële uitstoot.
- Er is geen onafhankelijk of officieel bewijs gevonden dat Greenpeace een substantiële rol heeft gespeeld bij invoering, behoud, afzwakking of een eventuele toekomstige afschaffing van de CO₂-heffing.
Tegenstrijdig / afwijkend
- De Rijksoverheid stelt dat grote industriële uitstoters onder de CO₂-heffing vallen en dus voor uitstoot moeten betalen, maar de NEa meldt dat het netto-tarief voor ETS-installaties sinds 2022 €0 was en in 2026 opnieuw €0 zal zijn, omdat de ETS-prijs hoger ligt dan het verlaagde nationale tarief.
- De CO₂-heffing blijft formeel van kracht totdat een wetswijziging door beide Kamers is aangenomen, maar het kabinet-Jetten heeft in het coalitieakkoord 2026–2030 opgenomen de heffing te willen afschaffen en de regeling is al substantieel afgezwakt.
- De Greenpeace-petitie vraagt om nieuwe belastingen en boetes zodat klimaatschade kan worden hersteld én in klimaatoplossingen kan worden geïnvesteerd. De Nederlandse CO₂-heffing is ontworpen als uitstoot- en verduurzamingsprikkel; in de geraadpleegde primaire bronnen is geen bestemming voor vergoeding of herstel van klimaatschade vastgesteld.
Tijdlijn
-
Campagne-eis herhaald bij Klimaatmars
Greenpeace bleef de eis publiek voeren bij de Klimaatmars in Amsterdam; ‘Belast grote vervuilers’ was een van de geformuleerde eisen. Dit toont voortzetting van de campagne, niet een beleidsresultaat.
-
Eerste beperkte potentiële opbrengst CO₂-heffing voor 2025
De NEa rapporteerde dat 250 bedrijven circa 39,4 miljoen dispensatierechten ontvingen tegenover circa 41,1 miljoen ton industriële emissies. Voor belastingjaar 2025 verwachtte de NEa een potentiële heffing van €36,8 miljoen bij ideale handel in rechten, of €97,0 miljoen zonder handel. Dit was een verwachting van te betalen bedragen, geen bevestigd bewijs van ontvangen en voor klimaatschade bestede opbrengst.
-
CO₂-heffing voor grootste industriële groep praktisch uitgehold en voorgenomen afschaffing
Vanaf 2026 is het tarief voor ETS- en lachgasinstallaties €78,67 per ton en zijn dispensatierechten verruimd. De NEa stelt dat ETS-deelnemers daardoor over 2026 geen heffing betalen. Het kabinet wil de heffing uiteindelijk afschaffen, maar dit is nog niet definitief zonder wetswijziging en goedkeuring door beide Kamers.
-
Actie op Shell-platform gekoppeld aan campagne-eis
Greenpeace organiseerde samen met kunstenaar Anish Kapoor een actie op een actief Shell-gasplatform in de Noordzee en koppelde die expliciet aan de oproep ‘Belast Grote Vervuilers’. Dit is aantoonbare campagne-activiteit, geen externe beleidsuitkomst.
-
Politieke druk leidt tot afzwakking in plaats van versterking
De Tweede Kamer had het kabinet op 25 juni 2025 verzocht de CO₂-heffing af te schaffen. Het kabinet reageerde met tariefsverlaging en ruimere vrijgestelde uitstoot voor ETS- en lachgasinstallaties vanaf 2026.
-
Nationale CO₂-heffing voor de industrie ingevoerd
De Wet CO₂-heffing industrie trad in werking. De heffing geldt voor grote industriële ETS-installaties, lachgasinstallaties en afvalverbrandingsinstallaties; bedrijven krijgen echter vrijgestelde uitstoot via dispensatierechten.
Gebruikte bronnen
Iedere bron blijft zichtbaar zodat je onze beoordeling zelf kunt controleren. Bronniveau zegt iets over de aard van de bron, niet automatisch dat elke claim erin juist is.
In de landenbeoordeling staat dat de Nederlandse CO₂-heffing als aanvulling op EU ETS bedoeld is, maar dat het regeerakkoord 2026–2030 afschaffing voorziet. De Commissie signaleert ook dat de bestaande maatregelen waarschijnlijk onvoldoende zijn voor Nederlandse industriële reductieambities richting 2030.
De NEa meldde voor belastingjaar 2025 een potentieel tekort aan dispensatierechten en een verwachte heffing van €36,8–97,0 miljoen, afhankelijk van handel. Tegelijk stelt zij dat het netto-tarief voor ETS-installaties sinds 2022 €0 was en in 2026 opnieuw €0 zal zijn; zij vermeldt ook het kabinetsvoornemen de heffing af te schaffen. Dit ondersteunt slechts beperkt het bestaan van betalingen en onderstreept de zwakke praktische werking.
De regeringsantwoorden bij Belastingplan 2026 stellen dat de lagere tarieven en ruimere dispensatierechten betekenen dat vanaf 2026 per saldo geen inkomsten uit de CO₂-heffing voor ETS1- en lachgasinstallaties worden verwacht. Het kabinet erkent een geringere verduurzamingsprikkel en een geraamde extra uitstoot van 0–2 Mton in 2030; besluitvorming over een alternatief instrumentarium ligt in beginsel bij een volgend kabinet.
De Rijksoverheid bevestigt dat grote industriële uitstoters onder een nationale CO₂-heffing vallen, naast EU ETS. Zij bevestigt dat het tarief voor de voornaamste industriële groepen per 1 januari 2026 daalde van €87,90 naar €78,67 per ton CO₂, terwijl niet alle uitstoot wordt belast wegens vrijstellingen.
De uitvoeringsautoriteit bevestigt dat de CO₂-heffing op 1 januari 2021 in werking trad, welke installatiecategorieën eronder vallen en dat voor ETS-installaties een deel van het bedrag wordt verrekend met ETS-rechten. Zij bevestigt tevens dat vanaf 2026 de vrijgestelde uitstoot voor ETS- en lachgasinstallaties constant blijft en dat afschaffing nog wetswijziging en instemming van beide Kamers vereist.
Onafhankelijke persberichtgeving bevestigt dat Greenpeace-activisten in augustus 2025 een kunstwerk van Anish Kapoor op het actieve Shell-gasplatform Skiff plaatsten. Dit corroborereert de campagne-actie, maar levert geen bewijs van een beleids- of financieel resultaat.
Greenpeace beschrijft de actie met Anish Kapoor op een Shell-platform en verklaart dat deze onderdeel is van de oproep om grote vervuilers via belastingen en boetes voor klimaatschade te laten betalen. Dit documenteert campagnevoering in augustus 2025.
De lopende petitie vraagt regeringsleiders grote vervuilers, zoals Shell, te belasten voor klimaatschade en belastingen en boetes in te voeren voor herstel van schade en investeringen in klimaatoplossingen. De pagina toonde bij raadpleging 26.237 handtekeningen. Dit is bewijs van Greenpeace’ eis en activiteit, niet van beleidsimpact.
Officiële campagnepagina gebruikt voor inventarisatie en bevriezing van de oorspronkelijke eisen.