Belast grote vervuilers
Greenpeace vraagt regeringsleiders om grote vervuilers te belasten voor de klimaatschade die zij veroorzaken.
Oorspronkelijk doel
Grote vervuilers moeten worden belast voor de door hen veroorzaakte klimaatschade.
25/100 · Beperkt aantoonbaar resultaat
Deze score beoordeelt uitsluitend aantoonbare doelrealisatie, de onderbouwde bijdrage van Greenpeace en bestendigheid. De score zegt niets over hoeveel inspanning is geleverd, hoe goed de campagne is gevoerd of hoe waardevol het werk op zichzelf is.
De campagne loopt nog: Greenpeace vraagt regeringsleiders om fossiele grootvervuilers zoals Shell via nieuwe belastingen of boetes te laten betalen voor klimaatschade en voor investeringen in oplossingen. In Nederland bestaan wel een nationale CO2-heffing voor grote industriële uitstoters en het EU-emissiehandelssysteem. Dat is een betekenisvolle, maar beperkte overeenkomst met doel 332: deze instrumenten zijn primair gericht op uitstootbeprijzing en verduurzaming, niet op aansprakelijkheid voor historische klimaatschade door fossiele bedrijven. Bovendien is de nationale heffing vanaf 1 januari 2026 sterk afgezwakt; het kabinet verwacht voor ETS1- en lachgasinstallaties vanaf 2027 geen opbrengsten meer. Doel 333 is slechts gedeeltelijk terug te zien in bestaande ETS-opbrengsten en het Europese Sociaal Klimaatfonds, maar er is geen aangetroffen Nederlandse heffing waarvan de opbrengst structureel en specifiek is bestemd voor herstel van klimaatschade. Er is geen betrouwbaar bewijs gevonden dat Greenpeace deze bestaande instrumenten heeft veroorzaakt of dat een nieuwe, door deze campagne gevraagde klimaatschadebelasting is ingevoerd.
- Het resultaat kan reëel zijn, maar de specifieke bijdrage van Greenpeace is minder zeker.
Maak en bewaar je eigen weging
De feiten blijven voor iedereen hetzelfde. Jij bepaalt hoeveel gewicht je geeft aan gerealiseerd resultaat, aantoonbare eigen bijdrage en bestendigheid. Als je opslaat, telt jouw gewogen score mee in het bezoekersgemiddelde.
Jouw persoonlijke score past bewust geen causaal plafond toe: het is jouw waardering van dezelfde onderliggende feiten. Het bezoekersgemiddelde gebruikt alleen opgeslagen wegingen voor deze campagne.
Feiten en onzekerheden
Bevestigd
- De campagne is nog actief en vraagt om belastingen of boetes voor grote fossiele vervuilers, met gebruik van opbrengsten voor klimaatschadeherstel en klimaatoplossingen.
- Nederland heeft een formele CO2-heffing voor grote industriële uitstoters naast EU ETS; dit is geen aangetroffen afzonderlijke klimaatschadebelasting voor fossiele producenten.
- De nationale heffing is vanaf 1 januari 2026 voor ETS1- en lachgasinstallaties verlaagd en via ruimere dispensatierechten sterk afgezwakt.
- ETS-veilingen leveren publieke inkomsten op en een deel ondersteunt het Europese Sociaal Klimaatfonds; dit levert beperkte ondersteuning voor eerlijke financiering van klimaatmaatregelen.
- Er is geen onafhankelijk bewijs gevonden dat Greenpeace Nederland een substantiële of causale rol had bij de invoering of instandhouding van deze belastingen en fondsen.
Onzeker
- De startdatum van de specifieke Nederlandse campagne is onbekend. Daardoor is niet vast te stellen of de CO2-heffing van 2020 vóór of na de campagne werd ingevoerd.
- Er is geen aangetroffen bewijs dat Nederland inmiddels een afzonderlijke heffing of boete heeft ingevoerd die fossiele bedrijven expliciet laat betalen voor toegerekende historische klimaatschade.
- Er is geen aangetroffen onafhankelijke bron die een beleidsuitkomst rechtstreeks aan deze Greenpeace-petitie of aan Greenpeace Nederland toeschrijft.
- Het actuele aantal ondertekeningen is dynamisch en berust op de teller van Greenpeace zelf.
Tegenstrijdig / afwijkend
- De centrale campagne-eis is een nieuwe belasting of boete voor fossiele bedrijven wegens de veroorzaakte klimaatschade. Nederland heeft wel een CO2-heffing en EU ETS-kosten voor grote uitstoters, maar deze zijn emissie- en verduurzamingsinstrumenten, geen vastgestelde aansprakelijkheidsheffing voor historische klimaatschade.
- De nationale CO2-heffing blijft juridisch bestaan, maar de beleidswijziging per 1 januari 2026 verlaagt het tarief voor ETS1- en lachgasinstallaties en verruimt hun dispensatierechten. Volgens de toelichting ondervinden deze installaties daardoor tot 2030 geen netto-kosten; verwachte inkomsten zijn vanaf 2027 nul of negatief door verrekening.
- Greenpeace stelt dat grote olie- en gasbedrijven niets betalen voor de schade. Dat is te absoluut wanneer het ziet op alle klimaatgerelateerde publieke inkomsten: grote uitstoters betalen binnen ETS voor rechten en Nederland veilde in 2025 rechten. Die betalingen zijn echter niet hetzelfde als een klimaatschadeheffing op fossiele producenten en zijn niet volledig gericht op schadeherstel.
Tijdlijn
-
Greenpeace houdt petitie voor klimaatschadebelasting open
De Nederlandse petitie blijft actief en vraagt regeringsleiders grote vervuilers zoals Shell te belasten en te beboeten voor klimaatschade, met opbrengsten voor herstel en klimaatoplossingen. Bij raadpleging meldde de campagne zelf 26.237 ondertekeningen; dit is organisatie-eigen activiteit, geen onafhankelijk vastgestelde beleidsuitkomst.
-
ETS-opbrengsten en Europees Sociaal Klimaatfonds financieren deels eerlijke klimaatmaatregelen
Nederland veilde in 2025 circa 12,6 miljoen ETS-rechten voor €923 miljoen. Daarnaast werden 50 miljoen ETS1-rechten geveild voor het nieuwe Europese Sociaal Klimaatfonds, bedoeld voor verduurzaming van woningen en vervoer voor lage- en middeninkomens en kleine ondernemingen. Dit ondersteunt slechts gedeeltelijk doel 333: het betreft klimaatmaatregelen met een sociale component, niet aantoonbaar herstel van klimaatschade.
-
Nationale CO2-heffing voor grootste industrie grotendeels uitgehold
Het Belastingplan 2026 verlaagde het tarief voor ETS1- en lachgasinstallaties naar €78,67 per ton en hield de vrijgestelde uitstoot vanaf 2026 vrijwel constant. De regering verwacht daardoor voor deze bedrijven vanaf 2027 geen netto-kosten en vanaf 2027 nul euro aan heffingsinkomsten. Dit maakt een eventuele eerdere interpretatie van de heffing als robuuste vervuilersbelasting aanzienlijk minder houdbaar.
-
CO2-heffing voor grote industriële uitstoters blijft van kracht
De nationale CO2-heffing geldt nog voor grote industriële uitstoters, ETS-installaties, bepaalde lachgasinstallaties en afvalverbrandingsinstallaties. Het betreft een minimumprijs bovenop EU ETS, met vrijstellingen voor een deel van de uitstoot.
-
Nederlandse CO2-heffing industrie wettelijk ingevoerd
De Wet CO2-heffing industrie werd op 16 december 2020 vastgesteld. Zij vormt de wettelijke basis voor een nationale CO2-heffing voor onder meer grote ETS-industrie-installaties. Omdat de startdatum van deze campagne onbekend is, kan niet worden vastgesteld dat dit een campagne-uitkomst was; het is vooral relevante beleidscontext.
Gebruikte bronnen
Iedere bron blijft zichtbaar zodat je onze beoordeling zelf kunt controleren. Bronniveau zegt iets over de aard van de bron, niet automatisch dat elke claim erin juist is.
Rapporteert dat grote uitstoters in industrie, lucht- en zeevaart ETS-rechten kopen; Nederlandse veilingen brachten in 2025 €923 miljoen op. De bron vermeldt ook dat 50 miljoen ETS1-rechten voor het Europese Sociaal Klimaatfonds zijn geveild, voor verduurzaming van woningen en transport voor lage- en middeninkomens en kleine ondernemingen.
De memorie van toelichting bij Belastingplan 2026 beschrijft de forse verlichting voor ETS1- en lachgasinstallaties, verwacht zeer geringe financiële impact vanaf 2026, nul inkomsten vanaf 2027 en geen netto-kosten voor de industrie tot 2030. Zij vermeldt tevens dat opbrengsten van de heffing voor industriële verduurzamingssubsidies worden gebruikt.
De officiële wetstekst legt vast dat de Wet CO2-heffing industrie op 16 december 2020 is vastgesteld. Dit toont aan dat de heffing vóór een onbekende campagnestart kan zijn ingevoerd en ondersteunt daarom geen causale toeschrijving aan Greenpeace.
Geeft de actuele tarieven weer: voor ETS-installaties en lachgasinstallaties bedroeg het heffingstarief in 2026 €78,67, terwijl de vastgestelde ETS-prijs €79,42 was, zodat voor die installaties in 2026 geen nationale bijheffing verschuldigd was.
Bevestigt dat grote industriële bedrijven onder een Nederlandse CO2-heffing vallen, bovenop EU ETS, met gedeeltelijke vrijstelling van uitstoot. De pagina noemt ook de verlaging van het tarief per 1 januari 2026.
De internationale Polluters Pay Pact-pagina verduidelijkt dat de campagne nieuwe belastingen of boetes op olie-, kolen- en gasbedrijven vraagt om gemeenschappen te helpen herstellen van klimaatrampen en in klimaatoplossingen te investeren.
De actieve petitie formuleert de eis: belast en beboet grote vervuilers zoals Shell voor klimaatschade, zodat schade kan worden hersteld en in klimaatoplossingen kan worden geïnvesteerd. De pagina rapporteert ook een eigen, dynamische ondertekeningsteller.
Officiële campagnepagina gebruikt voor inventarisatie en bevriezing van de oorspronkelijke eisen.