DRC: Establish an internationalized judicial mechanism now
Petitie voor een geïnternationaliseerd justitiemechanisme voor misdrijven in de DRC.
Oorspronkelijk doel
Een geïnternationaliseerd justitiemechanisme creëren voor ernstige misdrijven in de DRC.
25/100 · Beperkt aantoonbaar resultaat
Deze score beoordeelt uitsluitend aantoonbare doelrealisatie, de onderbouwde bijdrage van Amnesty International en bestendigheid. De score zegt niets over hoeveel inspanning is geleverd, hoe goed de campagne is gevoerd of hoe waardevol het werk op zichzelf is.
De campagne loopt nog en het kerndoel is niet bereikt. Er zijn aanwijzingen voor betekenisvolle procedurele vooruitgang binnen de bredere transitional-justiceagenda van de DRC: het presidentschap steunde in oktober 2024 wetgevingswerk en de Hoge Commissaris van de VN voor de Mensenrechten meldde dat de Ministerraad op 23 mei 2025 een wetsvoorstel inzake transitional justice en een wetsvoorstel tot wijziging van de wet op de rechterlijke organisatie had aangenomen. De voorgestelde maatregelen omvatten gemengde kamers en speciale onderzoekseenheden bestaande uit civiele en militaire rechters en aanklagers. Dit is echter geen bewijs dat president Tshisekedi het vereiste geïnternationaliseerde gerechtelijke mechanisme heeft ingesteld, met internationale deelname en een mandaat om Congolese en buitenlandse actoren te onderzoeken en te vervolgen voor misdrijven gepleegd van 1993 tot 2003. Amnesty vroeg in juni 2026 nog steeds om een dergelijk mechanisme en stelde dat de aanbeveling uit het Mapping Report niet was uitgevoerd. De beschikbare informatie wijst ook op een implementatiekloof: een VN-verdragsorgaan constateerde aanhoudende wijdverbreide straffeloosheid en onduidelijkheid over een mechanisme met toereikende middelen voor het Nationaal Beleid inzake Transitional Justice. De huidige petitie van Amnesty werd op 19 juni 2026 publiekelijk gelanceerd, na de belangrijkste procedurele regeringsstap van mei 2025; er werd geen onafhankelijk bewijs gevonden dat Amnesty die stap of een daaropvolgend resultaat heeft veroorzaakt.
Maak en bewaar je eigen weging
De feiten blijven voor iedereen hetzelfde. Jij bepaalt hoeveel gewicht je geeft aan gerealiseerd resultaat, aantoonbare eigen bijdrage en bestendigheid. Als je opslaat, telt jouw gewogen score mee in het bezoekersgemiddelde.
Jouw persoonlijke score past bewust geen causaal plafond toe: het is jouw waardering van dezelfde onderliggende feiten. Het bezoekersgemiddelde gebruikt alleen opgeslagen wegingen voor deze campagne.
Feiten en onzekerheden
Bevestigd
- Het oorspronkelijke doel is nog niet bereikt: geen van de gevonden bronnen toont een ingesteld, functionerend geïnternationaliseerd gerechtelijk mechanisme voor ernstige misdrijven die in de DRC tussen 1993 en 2003 zijn gepleegd.
- Op 23 mei 2025 nam de Ministerraad van de DRC wetsvoorstellen inzake transitional justice en de rechterlijke organisatie aan; de VN meldde dat de voorstellen gemengde kamers en speciale onderzoekseenheden omvatten, bestaande uit civiel en militair personeel.
- De huidige petitiecampagne van Amnesty werd op 19 juni 2026 publiekelijk gelanceerd en loopt nog.
- De belangrijkste vastgestelde procedurele vooruitgang van de regering dateert van vóór de publieke lancering van de huidige petitiecampagne van Amnesty; onafhankelijk bewijs dat Amnesty deze vooruitgang heeft veroorzaakt, ontbreekt.
- Officiële en VN-bronnen wijzen op aanzienlijke resterende tekortkomingen op het gebied van verantwoording en implementatie, waaronder aanhoudende straffeloosheid en onzekerheid over financiering en operationalisering.
Onzeker
- De aangeleverde startdatum van de campagne is onbekend. De openbare aankondiging van Amnesty dateert de huidige campagne “6 million Voices for Justice for Congo” op 19 juni 2026, maar dit sluit niet volledig uit dat Amnesty eerder onder een ander campagneformat aanverwante activiteiten heeft verricht.
- In deze beoordeling werd geen officiële wetgevingsdatabase of staatsbladbron gevonden waaruit blijkt dat de wetsvoorstellen van mei 2025 door het parlement zijn aangenomen, afgekondigd, gefinancierd, bemenst of in werking gesteld.
- De beschikbare officiële bronnen stellen niet vast of een voorgestelde bijzondere strafrechtbank buitenlandse rechters of medewerkers zou hebben, een mandaat zou hebben dat specifiek de volledige periode 1993–2003 bestrijkt, of rechtsmacht zou hebben over zowel Congolese als buitenlandse actoren.
Tegenstrijdig / afwijkend
- De Hoge Commissaris van de VN voor de Mensenrechten meldde dat de regering op 23 mei 2025 wetgevingsvoorstellen aannam die gemengde kamers en speciale onderzoekseenheden zouden instellen, bestaande uit civiel en militair personeel. Dit is concrete procedurele vooruitgang, maar in het rapport worden deze organen niet omschreven als geïnternationaliseerd of als een tribunaal met buitenlandse rechters en medewerkers.
- In de lanceringsverklaring van 19 juni 2026 beschrijft Amnesty een gewenst tribunaal met Congolese en buitenlandse rechters en medewerkers voor misdrijven gepleegd in 1993–2003, en stelt zij dat aanbevelingen uit het Mapping Report, waaronder een speciaal gerechtelijk mechanisme, nog niet zijn uitgevoerd. Dit spreekt elke bewering tegen dat het door de campagne gevraagde ker nmechanisme al was ingesteld.
- Het VN-Comité voor de Uitbanning van Discriminatie van Vrouwen verwelkomde de vaststelling van een Nationaal Beleid inzake Transitional Justice, maar registreerde aanhoudende straffeloosheid, zeer beperkte verantwoording in verhouding tot de omvang van de schendingen en onduidelijkheid over een implementatiemechanisme met toereikende middelen.
Tijdlijn
-
Amnesty lanceert de huidige wereldwijde petitiecampagne
Amnesty International lanceerde publiekelijk haar petitiecampagne “6 million Voices for Justice for Congo”, waarin wordt opgeroepen tot een internationaal gerechtelijk mechanisme voor misdrijven gepleegd tussen 1993 en 2003. In haar verklaring staat dat de aanbeveling uit het VN-Mapping Report voor een speciaal mechanisme nog niet was uitgevoerd.
-
VN stelt lacunes op het gebied van verantwoording en implementatie vast
Een VN-verdragsorgaan stelde vast dat de meeste daders straffeloosheid bleven genieten, dat rechtbanken te weinig zaken behandelden in verhouding tot de omvang van de schendingen en dat niet duidelijk was of er een mechanisme met toereikende middelen was ingesteld om het Nationaal Beleid inzake Transitional Justice uit te voeren.
-
Ministerraad neemt wetsvoorstellen inzake transitional justice en hervorming van de rechterlijke organisatie aan
Volgens de Hoge Commissaris van de VN voor de Mensenrechten nam de Ministerraad een wetsvoorstel inzake de fundamentele beginselen van transitional justice aan en een wetsvoorstel tot wijziging van de wet op de rechterlijke organisatie. De voorgestelde maatregelen omvatten gemengde kamers en speciale onderzoekseenheden bestaande uit civiele en militaire rechters en aanklagers. Kabinetsgoedkeuring is een procedurele stap; de bron stelt niet vast dat de voorstellen zijn vastgesteld, geoperationaliseerd of internationaal bemand, noch dat zij het vereiste mandaat voor 1993–2003 hebben.
-
Wetgevingswerk met steun van het presidentschap inzake transitional justice
Het Congolese presidentschap meldde werkzaamheden om de aanpassing van wetgeving inzake transitional justice af te ronden, bedoeld om het rechtssysteem in staat te stellen daders van misdrijven, waaronder misdrijven die in het VN-Mapping Report zijn geïdentificeerd, te vervolgen. Dit was voorbereidend werk, geen instelling van een rechtbank of mechanisme.
Gebruikte bronnen
Iedere bron blijft zichtbaar zodat je onze beoordeling zelf kunt controleren. Bronniveau zegt iets over de aard van de bron, niet automatisch dat elke claim erin juist is.
Verwelkomt het Nationaal Beleid inzake Transitional Justice, maar registreert aanhoudende straffeloosheid, een zeer beperkt aantal zaken in verhouding tot de omvang van de schendingen, het niet ten uitvoer leggen van vonnissen en onduidelijkheid over een implementatiemechanisme met toereikende middelen. Dit is sterk bewijs tegen het aanmerken van beleids- en wetgevingsstappen als een operationeel verantwoordingsmechanisme.
Meldt dat de Ministerraad van de DRC op 23 mei 2025 een wetsvoorstel inzake transitional justice en een wetsvoorstel tot wijziging van de wet op de rechterlijke organisatie aannam; een van de voorgestelde maatregelen was de instelling van gemengde kamers en speciale onderzoekseenheden bestaande uit civiele en militaire rechters en aanklagers. Dit ondersteunt resultaatniveau 2: een concrete procedurele stap, maar bewijst niet dat het vereiste mechanisme is ingesteld of geïnternationaliseerd.
Meldt dat de interinstitutionele commissie voor slachtofferondersteuning en hervorming bezig was met het afronden van wetgevingsaanpassingen inzake transitional justice, bedoeld om Congolese rechtbanken in staat te stellen daders van misdrijven, waaronder misdrijven die in het VN-Mapping Report zijn gedocumenteerd, te vervolgen. Dit is bewijs van officiële voorbereidende activiteit, niet van de instelling van het gevraagde mechanisme.
Riep de regering in maart 2024 onafhankelijk op een geïnternationaliseerd justitiemechanisme in te stellen voor misdrijven die in het VN-Mapping Report zijn gedocumenteerd, en merkte op dat de president zich niet tot concrete maatregelen had verbonden. Dit bevestigt de reeds bestaande onvervulde behoefte, maar stelt de bijdrage van Amnesty niet vast.
Beschrijft parallelle opties die toen werden overwogen in het kader van het nationale beleid inzake transitional justice: gemengde kamers met internationale magistraten of gespecialiseerde kamers die uitsluitend uit Congolese magistraten bestaan. De bron benadrukt dat het ontwerp van een eventueel voorgestelde bijzondere rechtbank nog niet vaststond, wat bevestigt dat uit het hervormingsproces geen ingesteld geïnternationaliseerd mechanisme kan worden afgeleid.
Kondigt op 19 juni 2026 de huidige wereldwijde petitiecampagne aan. De campagne roept op tot een tribunaal met Congolese en buitenlandse rechters en medewerkers voor misdrijven uit 1993–2003, en stelt dat aanbevelingen uit het Mapping Report, waaronder een speciaal gerechtelijk mechanisme, nog niet zijn uitgevoerd. De bron stelt ook vast dat deze publieke lancering volgde op de kabinetsstap van 23 mei 2025, zodat zij geen oorzakelijk verband met die eerdere stap kan aantonen.
De huidige petitiepagina definieert het gevraagde resultaat als een geïnternationaliseerd justitiemechanisme om Congolese en buitenlandse actoren die verantwoordelijk zijn voor ernstige misdrijven gepleegd in de DRC tussen 1993 en 2003, te onderzoeken en te vervolgen. De pagina staat nog online en vraagt supporters om president Tshisekedi een bericht te sturen, wat laat zien dat de campagne nog loopt en niet is afgerond.