EU-wet tegen geweld tegen vrouwen
Gezamenlijke Europese campagne voor sterke wetgeving tegen geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld.
Oorspronkelijk doel
Een sterke EU-richtlijn tegen geweld tegen vrouwen realiseren, inclusief een consent-based definitie van verkrachting.
50/100 · Vooruitgang, resultaat nog onzeker
Deze score beoordeelt uitsluitend aantoonbare doelrealisatie, de onderbouwde bijdrage van WeMove Europe en bestendigheid. De score zegt niets over hoeveel inspanning is geleverd, hoe goed de campagne is gevoerd of hoe waardevol het werk op zichzelf is.
De campagne behaalde een betekenisvol deel van haar oorspronkelijke doel: er is een formeel aangenomen, brede EU-richtlijn tegen geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld. Het kernonderdeel over een EU-brede consent-based definitie van verkrachting is echter niet opgenomen. De wet is juridisch bindend, maar de omzettingstermijn loopt nog tot 14 juni 2027; daarom is de duurzame uitvoering nog niet aangetoond. WeMove documenteert een petitie, acties en politieke mobilisatie. Partner European Women’s Lobby bevestigt onafhankelijk dat de gezamenlijke petitie meer dan 140.000 ondertekenaars had. Er is echter geen onafhankelijk bewijs gevonden dat WeMove een substantiële of beslissende oorzaak was van de uiteindelijke richtlijn; de richtlijn volgde bovendien een formeel wetgevingsvoorstel van de Europese Commissie uit maart 2022 en brede institutionele onderhandelingen.
- Het resultaat kan reëel zijn, maar de specifieke bijdrage van WeMove Europe is minder zeker.
Maak en bewaar je eigen weging
De feiten blijven voor iedereen hetzelfde. Jij bepaalt hoeveel gewicht je geeft aan gerealiseerd resultaat, aantoonbare eigen bijdrage en bestendigheid. Als je opslaat, telt jouw gewogen score mee in het bezoekersgemiddelde.
Jouw persoonlijke score past bewust geen causaal plafond toe: het is jouw waardering van dezelfde onderliggende feiten. Het bezoekersgemiddelde gebruikt alleen opgeslagen wegingen voor deze campagne.
Feiten en onzekerheden
Bevestigd
- Richtlijn (EU) 2024/1385 is op 14 mei 2024 vastgesteld, op 24 mei 2024 gepubliceerd en op 13 juni 2024 in werking getreden.
- De richtlijn is de eerste specifieke EU-wetgeving die geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld als onderwerp bestrijkt.
- De definitieve tekst definieert op EU-niveau onder meer vrouwelijke genitale verminking, gedwongen huwelijk en vormen van gendergerelateerd cybergeweld als strafbare feiten, en bevat regels over preventie, bescherming, ondersteuning, coördinatie en gegevens.
- De aangenomen richtlijn harmoniseert niet de strafrechtelijke definitie van verkrachting. De tekst noemt verkrachting als een delict dat onder nationaal recht kan vallen en erkent uitdrukkelijk dat de richtlijn niet het volledige spectrum van geweld tegen vrouwen bestrijkt.
- De richtlijn bevat wel verplichtingen rond preventie van verkrachting en voorlichting over toestemming; dit is niet hetzelfde als een geharmoniseerde consent-based definitie van verkrachting.
- Alle deelnemende lidstaten moeten de richtlijn uiterlijk op 14 juni 2027 omzetten. Nationale actieplannen moeten uiterlijk op 14 juni 2029 worden vastgesteld; een EU-evaluatie, inclusief mogelijke uitbreiding met nieuwe delicten, volgt op basis van informatie die uiterlijk 14 juni 2032 wordt aangeleverd.
- De European Women’s Lobby bevestigt dat meer dan 140.000 mensen een gezamenlijke EWL–WeMove-petitie ondertekenden voor aanneming van de richtlijn en bescherming van seksuele autonomie.
- Het Europees Parlement nam in april 2026 een niet-wetgevende resolutie aan waarin het opnieuw pleitte voor een EU-brede definitie van verkrachting gebaseerd op afwezigheid van toestemming. De Commissie kondigde in haar Gender Equality Strategy 2026-2030 aan nationale wetgeving opnieuw in kaart te brengen met het oog op mogelijke verdere actie.
Onzeker
- Er is geen volledig, vergelijkbaar overzicht gevonden waaruit blijkt welke lidstaten de richtlijn vóór de omzettingsdeadline van 14 juni 2027 al volledig hebben omgezet of daadwerkelijk uitvoeren.
- Er is geen onafhankelijke evaluatie gevonden die de petitie, demonstraties of media-acties van WeMove afzonderlijk kwantificeert als oorzaak van de aanneming van de richtlijn.
- De aangekondigde Commissie-verkenning en de resolutie van het Parlement maken toekomstige EU-wetgeving over consent-based verkrachting mogelijk, maar vormen geen garantie dat een nieuw voorstel of een bindende EU-definitie zal volgen.
Tegenstrijdig / afwijkend
- WeMove stelt dat zijn gemeenschap een grote rol speelde bij de historische overwinning. Die stelling wordt gedeeltelijk ondersteund voor campagneactiviteit door de European Women’s Lobby, die de gezamenlijke petitie met meer dan 140.000 ondertekenaars bevestigt, maar niet door onafhankelijk bewijs dat deze acties de besluitvorming substantieel of beslissend hebben veroorzaakt.
- De richtlijn wordt door EU-instellingen en WeMove gepresenteerd als een historische eerste EU-wet tegen geweld tegen vrouwen. Dat is juist als omschrijving van het instrument, maar het is geen volledige verwezenlijking van de oorspronkelijke campagne-eis, omdat de EU-brede consent-based verkrachtingsdefinitie in de definitieve wet ontbreekt.
Tijdlijn
-
Parlement hernieuwt oproep voor consent-based definitie
Het Europees Parlement neemt een niet-wetgevende resolutie aan die de Commissie oproept een wetgevingsvoorstel voor een EU-brede definitie van verkrachting op basis van afwezigheid van toestemming voor te leggen.
-
Commissie kondigt verdere verkenning aan
In de Gender Equality Strategy 2026-2030 zegt de Commissie nationale consent-based verkrachtingswetgeving opnieuw in kaart te zullen brengen om mogelijke verdere, ook wetgevende, EU-actie te beoordelen. Dit heropent de kwestie, maar wijzigt de richtlijn nog niet.
-
Richtlijn treedt in werking
Na publicatie in het Publicatieblad op 24 mei 2024 treedt Richtlijn (EU) 2024/1385 in werking. Omzetting in nationaal recht is verschuldigd uiterlijk op 14 juni 2027.
-
Raad neemt richtlijn definitief aan
De Raad keurt de eerste EU-wetgeving specifiek gericht op bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld formeel goed.
-
Raad neemt eerste EU-wet aan
De Raad neemt de eerste EU-richtlijn tegen geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld aan.
-
Europees Parlement keurt richtlijn goed
Het Parlement stemt in met de overeengekomen tekst van de richtlijn.
-
Voorlopig akkoord zonder EU-delict verkrachting
Parlement en Raad bereiken een politiek akkoord. Het Europees Parlement verklaart dat het akkoord geen verkrachtingsdelict op basis van gebrek aan toestemming bevat, hoewel het wel preventiemaatregelen en voorlichting over toestemming bevat.
-
Europese Commissie dient richtlijnvoorstel in
De Commissie dient haar voorstel voor een richtlijn inzake geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld in. Het oorspronkelijke voorstel bevatte een EU-brede bepaling over verkrachting gebaseerd op gebrek aan toestemming.
-
WeMove-campagne en gezamenlijke petitie
WeMove voert campagne voor snelle en sterke aanneming van de richtlijn, met eisen over seksuele geweldsdelicten, online geweld, ondersteuning en toegang tot justitie. De European Women’s Lobby bevestigt later dat de gezamenlijke EWL–WeMove-petitie meer dan 140.000 ondertekenaars bereikte.
Gebruikte bronnen
Iedere bron blijft zichtbaar zodat je onze beoordeling zelf kunt controleren. Bronniveau zegt iets over de aard van de bron, niet automatisch dat elke claim erin juist is.
Bevestigt dat het Parlement in 2026 opnieuw opriep tot een EU-brede consent-based definitie en erkent dat de Raad opname daarvan in de richtlijn had tegengehouden. Dit is een politieke oproep, geen bindend wetgevingsresultaat.
De Commissie stelt dat zij lidstaten ondersteunt bij omzetting van de richtlijn vóór 14 juni 2027 en nationale consent-based verkrachtingswetgeving opnieuw in kaart zal brengen met het oog op mogelijke verdere actie, waaronder wetgeving.
De definitieve, juridisch bindende richtlijn. Bevestigt onderwerp en reikwijdte, de strafbare feiten die wél worden geharmoniseerd, het feit dat de richtlijn niet het volledige spectrum van geweld tegen vrouwen bestrijkt, inwerkingtreding, omzettingsdeadline van 14 juni 2027, actieplannen uiterlijk in 2029 en evaluatie inclusief mogelijke nieuwe delicten.
Primaire wetstekst en implementatietermijn.
Bevestigt de formele aanneming door de Raad en beschrijft de EU-brede verplichtingen rond vrouwelijke genitale verminking, gedwongen huwelijk, cybergeweld, preventie en slachtofferbescherming.
Officiële bevestiging van aanneming van de richtlijn.
Bevestigt dat het onderhandelingsakkoord geen EU-delict van verkrachting op basis van gebrek aan toestemming omvatte, terwijl het wel maatregelen bevatte ter voorkoming van verkrachting en bewustwording over toestemming.
Documenteert dat de Raad de bepalingen over een EU-brede definitie van verkrachting schrapte wegens vermeend gebrek aan voldoende rechtsgrondslag en dat Parlement en Raad uiteindelijk instemden met het laten vallen van verkrachting als op EU-niveau gedefinieerd delict.
Bevestigt dat de gezamenlijke EWL–WeMove-petitie meer dan 140.000 ondertekenaars had. De bron ondersteunt aantoonbare gezamenlijke mobilisatie, maar schrijft de aanneming van de richtlijn niet causaal aan WeMove toe.
Bevestigt gezamenlijke mobilisatie en de consent-eis.
Primaire bron voor WeMove’s eigen campagne-eisen en activiteit: snelle en sterkere aanneming van de richtlijn, strafbaarstelling van seksuele en online vormen van geweld en hoge normen voor gespecialiseerde ondersteuning en toegang tot justitie.