Europa en migratie: onze pleitbezorging
Een bredere Europese pleitbezorgingscampagne van Artsen zonder Grenzen richt zich tegen geweld, pushbacks, detentie en andere barrières waardoor mensen op de vlucht aan de Europese grenzen geen bescherming of medische zorg krijgen. De campagne vraagt om bescherming van vluchtelingen en veilige vluchtroutes.
Oorspronkelijk doel
Veilige en legale routes naar Europa en een einde aan geweld, detentie, instrumentalisering en strafbaarstelling die mensen onderweg treffen.
25/100 · Beperkt aantoonbaar resultaat
Deze score beoordeelt uitsluitend aantoonbare doelrealisatie, de onderbouwde bijdrage van Artsen zonder Grenzen en bestendigheid. De score zegt niets over hoeveel inspanning is geleverd, hoe goed de campagne is gevoerd of hoe waardevol het werk op zichzelf is.
Per 14 september 2026 is dit nog steeds een doorlopend programma voor belangenbehartiging met slechts een beperkt, gedeeltelijk extern resultaat. De EU heeft een bindend kader voor hervestiging en humanitaire toelating ingesteld en is dit begonnen uit te voeren, waaronder een plan voor 2026–2027 met 10.430 toezeggingen van lidstaten. Dit is een concreet mechanisme voor een veilige route, maar schiet ruim tekort ten opzichte van het brede doel van de campagne dat Europese staten en Nederland in het algemeen veilige en legale routes bieden. De andere kerneisen zijn niet verwezenlijkt: gezaghebbende bronnen documenteren aanhoudende beschuldigingen van pushbacks en een uitspraak van het EHRM uit 2025 met betrekking tot Griekenland; het Pact is nu van toepassing maar omvat grensprocedures, terwijl de omstandigheden in de Nederlandse vreemdelingendetentie een punt van zorg blijven; en de voorgestelde EU-richtlijn inzake hulp bij irreguliere binnenkomst, doortocht en verblijf is nog in behandeling, waarbij bescherming van humanitaire hulp alleen in een overweging in het standpunt van de Raad is opgenomen. Er is geen onafhankelijk bewijs dat Artsen zonder Grenzen het hervestigingskader of enig ander beleidsresultaat heeft veroorzaakt.
- Het resultaat kan reëel zijn, maar de specifieke bijdrage van Artsen zonder Grenzen is minder zeker.
Maak en bewaar je eigen weging
De feiten blijven voor iedereen hetzelfde. Jij bepaalt hoeveel gewicht je geeft aan gerealiseerd resultaat, aantoonbare eigen bijdrage en bestendigheid. Als je opslaat, telt jouw gewogen score mee in het bezoekersgemiddelde.
Jouw persoonlijke score past bewust geen causaal plafond toe: het is jouw waardering van dezelfde onderliggende feiten. Het bezoekersgemiddelde gebruikt alleen opgeslagen wegingen voor deze campagne.
Feiten en onzekerheden
Bevestigd
- Artsen zonder Grenzen presenteert dit nog steeds als doorlopende belangenbehartiging en niet als een afgeronde campagne, en noemt brieven en rapporten als zijn interventies.
- Er bestaat een bindend EU-kader voor hervestiging en humanitaire toelating en dit is van kracht.
- Het hervestigingsplan van de Unie voor 2026–2027 is operationeel, maar het officiële totaal bedraagt 10.430 toezeggingen van negen lidstaten.
- Europese gerechtelijke bronnen en bronnen over grondrechten laten zien dat pushbacks, beschuldigingen van geweld en beperkingen van de toegang tot asiel niet zijn beëindigd.
- Het Nederlandse systeem van vreemdelingendetentie blijft onderwerp van aanzienlijke zorgen van het CPT.
- De voorgestelde EU-richtlijn inzake hulp bij irreguliere binnenkomst, doortocht en verblijf is niet definitief aangenomen, en de humanitaire bepaling van de Raad creëert op zichzelf geen bindende, geharmoniseerde vrijstelling.
Onzeker
- De startdatum van de campagne is onbekend, waardoor de temporele verhouding tot de hervestigingsverordening van 2024 niet betrouwbaar kan worden beoordeeld.
- Uit het beschikbare bewijs blijkt niet of Nederland een van de negen lidstaten was die toezeggingen deden in het kader van het plan van de Unie voor 2026–2027.
- Geen van de gevonden onafhankelijke bronnen schrijft de aanneming van het hervestigingskader, het plan van de Unie of enige wijziging in het Nederlandse/EU-beleid toe aan de belangenbehartiging van Artsen zonder Grenzen.
- Het plan voor 2026–2027 legt toezeggingen vast, geen bevestigde voltooide toelatingen; de voltooide uitvoering moet opnieuw worden beoordeeld zodra officiële gegevens over de uitvoering beschikbaar zijn.
Tegenstrijdig / afwijkend
- Het hervestigingskader van de EU en het plan voor 2026–2027 stellen een operationele legale route vast, maar het aantal toezeggingen daalde van 61.000 onder de regeling voor 2024–2025 naar 10.430 onder het plan voor 2026–2027; dit toont niet aan dat veilige routes breed beschikbaar zijn.
- Het EU-migratiepact omvat waarborgen voor grondrechten en monitoringsmechanismen, maar introduceerde ook grensprocedures en regels voor crises en instrumentalisering. Deze hervormingen komen niet neer op het beëindigen van detentie, geweld, pushbacks of belemmeringen voor asiel.
- Het standpunt van de Raad over de richtlijn inzake hulp bij irreguliere binnenkomst, doortocht en verblijf bevat een humanitaire bepaling, maar deze is opgenomen in een overweging en laat lidstaten beleidsruimte bij de nationale uitvoering; de wetgevingsprocedure is nog niet afgerond.
Tijdlijn
-
EU-hervorming inzake mensensmokkel en hulp bij irreguliere binnenkomst blijft in behandeling
De voorgestelde EU-richtlijn inzake hulp bij irreguliere binnenkomst, doortocht en verblijf bevindt zich nog in een onafgeronde wetgevingsfase. Het standpunt van de Raad handhaaft de humanitaire bescherming in een overweging en laat nationale keuzes aan de lidstaten.
-
Migratiepact wordt van toepassing met structuur voor grensprocedures
Het Pact inzake migratie en asiel werd op 12 juni 2026 van toepassing. Het omvat verplichte grensprocedures voor bepaalde categorieën, in plaats van het door de campagne gevraagde einde aan detentie en dwingende grenspraktijken.
-
CPT signaleert aanhoudende zorgen over Nederlandse vreemdelingendetentie
Na een bezoek aan Nederland in oktober 2025 uitte het CPT van de Raad van Europa zorgen over de detentie van kwetsbare migranten in onvoldoende uitgeruste voorzieningen, beperkende voorgestelde wetgeving, eenzame opsluiting, activiteiten en waarborgen voor klachten.
-
Eerste tweejarige EU-hervestigingsplan wordt operationeel
Het eerste hervestigings- en humanitaire-toelatingsplan van de Unie voor 2026–2027 trad op 11 januari 2026 in werking. Negen lidstaten deden 10.430 toezeggingen voor hervestiging/humanitaire toelating.
-
Gezaghebbend bewijs wijst erop dat pushbacks en grensgeweld voortduren
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens stelde schendingen vast in A.R.E. tegen Griekenland na een pushback naar Türkiye en merkte sterke aanwijzingen op voor een systematische Griekse pushbackpraktijk. Het FRA rapporteerde vervolgens dat beschuldigingen van geweld, summiere terugzendingen en beperkte toegang tot asiel in het tweede kwartaal van 2026 aanhielden.
-
EU stelt bindend kader voor hervestiging en humanitaire toelating vast
De in mei 2024 aangenomen verordening inzake het EU-kader voor hervestiging en humanitaire toelating heeft gemeenschappelijke regels ingesteld die bedoeld zijn om legale en veilige aankomst voor bescherming mogelijk te maken. De verordening trad op 11 juni 2024 in werking en toepassing.
-
Artsen zonder Grenzen zet de belangenbehartiging rond Europa en migratie voort
Artsen zonder Grenzen stelt dat het medische hulp biedt, zich publiekelijk uitspreekt over grensgeweld, detentie, strafbaarstelling en het gebrek aan veilige routes, en in het kader van deze belangenbehartiging brieven en rapporten heeft gepubliceerd. Dit documenteert campagneactiviteiten en claims, niet een onafhankelijk geverifieerd beleidseffect.
Gebruikte bronnen
Iedere bron blijft zichtbaar zodat je onze beoordeling zelf kunt controleren. Bronniveau zegt iets over de aard van de bron, niet automatisch dat elke claim erin juist is.
Meldt dat in april–juni 2026 risico’s voor het leven, beschuldigingen van geweld en summiere terugzendingen, en beperkte toegang tot asiel aanhielden langs routes over de Middellandse Zee en landgrenzen. De bron beschrijft ook onderbouwde beschuldigingen in een rapport uit 2025 van het Fundamental Rights Office van Frontex over een ernstig incident.
Na het bezoek aan Nederland in oktober 2025 uitte het CPT zorgen over de detentie van kwetsbare migranten in voorzieningen die niet voor hun zorg waren uitgerust, mogelijk beperkende hervormingen, eenzame opsluiting, dagprogramma’s en waarborgen voor klachten.
Legt uit dat de verordening inzake het kader van de Unie voor hervestiging en humanitaire toelating in mei 2024 is aangenomen; benoemt legale en veilige aankomst als doelstelling; en meldt dat het plan van de Unie voor 2026–2027 op 11 januari 2026 in werking trad met 10.430 toezeggingen van negen lidstaten.
In A.R.E. tegen Griekenland stelde het Hof schendingen vast na een pushback naar Türkiye en stelde het ten tijde van belang sterke aanwijzingen vast voor een systematische Griekse praktijk van pushbacks.
Het onderhandelingsstandpunt van de Raad handhaaft een humanitaire bepaling uitsluitend in een overweging en stelt dat de lidstaten beslissen hoe zij hiermee in het nationale recht omgaan; het bevestigt ook dat nog een gezamenlijke wetgevingstekst met het Parlement nodig was.
Bevestigt de aanneming van het Pact op 14 mei 2024, waaronder een hervestigingsverordening inzake legale en veilige routes, en beschrijft de verplichte grensprocedure die door de hervorming is ingevoerd.
Vermeldt de voorgestelde richtlijn inzake hulp bij irreguliere binnenkomst, doortocht en verblijf als een gewone wetgevingsprocedure die nog steeds ‘in afwachting van een besluit van de commissie’ is, wat aantoont dat via deze hervorming geen definitieve EU-brede bescherming tegen strafbaarstelling is ingevoerd.
Stelt dat de regels van het Pact op 12 juni 2026 van toepassing werden. De bron beschrijft het Pact als een systeem voor migratiebeheer en niet als een resultaat dat detentie of geweld beëindigt.
De campagnepagina documenteert de voortdurende belangenbehartiging van de organisatie: publieke uitlatingen, brieven en rapporten waarin veilige routes worden geëist en bezwaar wordt gemaakt tegen pushbacks, detentie en strafbaarstelling. Dit is uitsluitend bewijs van activiteiten en claims van de organisatie.
Officiële campagnepagina gebruikt voor inventarisatie en bevriezing van de oorspronkelijke eisen.