Make war profiteers pay: tax fossil fuel profits
Greenpeace International roept regeringen op om winsten van fossiele bedrijven die profiteren van oorlog en vervuiling te belasten voor rampenbestrijding en energie-onafhankelijkheid.
Oorspronkelijk doel
Belast winsten uit fossiele brandstoffen en financier rampenbestrijding en energieonafhankelijkheid.
55/100 · Vooruitgang, resultaat nog onzeker
Deze score beoordeelt uitsluitend aantoonbare doelrealisatie, de onderbouwde bijdrage van Greenpeace en bestendigheid. De score zegt niets over hoeveel inspanning is geleverd, hoe goed de campagne is gevoerd of hoe waardevol het werk op zichzelf is.
Gedeeltelijk bereikt. Sinds het begin van de campagne hebben overheden enkele belastingen op uitzonderlijke winsten uit fossiele brandstoffen ingevoerd en geïnd: met name de tijdelijke solidariteitsbijdrage van de EU en de Energy Profits Levy van het Verenigd Koninkrijk. De EU-maatregel bestemde de opbrengsten expliciet voor steun aan consumenten, vermindering van de energievraag, hernieuwbare energie en efficiëntie, en energieautonomie van de EU. Daarmee sloot de maatregel inhoudelijk betekenisvol aan bij de doelen 224 en 226, maar geografisch en temporeel beperkt. Er is echter geen aangetoonde wereldwijde belasting op winsten uit fossiele brandstoffen, geen aangetoond specifiek gebruik van deze opbrengsten voor rampenbestrijding, en het belangrijkste EU-kader was tijdelijk (voor de belastingjaren 2022 en/of 2023). De deelname van Greenpeace aan Britse belangenbehartiging voor een overwinstbelasting is onafhankelijk gedocumenteerd, maar het beschikbare bewijs toont niet aan dat deze specifieke actie van Greenpeace International een overheidsbesluit heeft veroorzaakt.
- Het resultaat kan reëel zijn, maar de specifieke bijdrage van Greenpeace is minder zeker.
Maak en bewaar je eigen weging
De feiten blijven voor iedereen hetzelfde. Jij bepaalt hoeveel gewicht je geeft aan gerealiseerd resultaat, aantoonbare eigen bijdrage en bestendigheid. Als je opslaat, telt jouw gewogen score mee in het bezoekersgemiddelde.
Jouw persoonlijke score past bewust geen causaal plafond toe: het is jouw waardering van dezelfde onderliggende feiten. Het bezoekersgemiddelde gebruikt alleen opgeslagen wegingen voor deze campagne.
Feiten en onzekerheden
Bevestigd
- De lopende campagne van Greenpeace vraagt expliciet om belastingen op winsten uit fossiele brandstoffen en roept op om de opbrengsten te gebruiken voor door rampen getroffen gemeenschappen en energieonafhankelijkheid.
- De Britse Energy Profits Levy is een wettelijk vastgelegde belasting op winsten uit de upstream olie- en gassector; vanaf 1 november 2024 bedroeg het tarief 38% en de wettelijke einddatum is 31 maart 2030.
- De EU voerde op 6 oktober 2022 een verplichte tijdelijke solidariteitsbijdrage in op overtollige winsten in de fossielebrandstoffensector, van toepassing op het belastingjaar 2022 en/of 2023, afhankelijk van de keuzes van de lidstaten.
- De EU-regels verplichtten om de opbrengsten van de bijdrage te gebruiken ter ondersteuning van energieconsumenten, vermindering van het energieverbruik, steun aan in aanmerking komende energie-intensieve industrieën en ontwikkeling van energieautonomie van de EU; toegestane voorbeelden zijn investeringen in hernieuwbare energie, efficiëntie en decarbonisatie.
- De Europese Commissie meldde een tussentijdse inning van €6,85 miljard onder het EU-kader voor het belastingjaar 2022, per 30 juni 2023.
- Officiële Britse statistieken registreerden £3,6 miljard aan ontvangsten uit de Energy Profits Levy voor het boekjaar 2023–2024.
- De indieningen van Greenpeace UK over een overwinstbelasting voorafgaand aan de bekendmaking zijn gedocumenteerd door een Britse parlementaire commissie, maar geen van de beoordeelde onafhankelijke bronnen schrijft het Britse of EU-besluit in substantiële mate toe aan deze Greenpeace-campagne.
Onzeker
- De officiële campagnepagina is nog online, maar de startdatum en een eventueel totaal aantal handtekeningen voor de petitie of een directe lijst van doelwitten konden op basis van de beschikbare pagina niet worden vastgesteld.
- Er is geen alomvattende, actuele wereldwijde inventaris gevonden die kan aantonen welke nationale overwinstbelastingen op fossiele brandstoffen bestaan, welk bedrag uiteindelijk met elke belasting is geïnd of aan welke doelen elke opbrengst is besteed.
- Het door de Commissie gepubliceerde bedrag van €6,85 miljard is een tussentijds rapport uit juni 2023 over het belastingjaar 2022, en geen definitief gecontroleerd totaal voor alle EU-maatregelen en jaren.
- Er is niet aangetoond dat de opbrengsten van de Britse heffing afzonderlijk zijn geoormerkt voor energieonafhankelijkheid, de transitie naar schone energie of rampenbestrijding.
- De uiteindelijke uitkomsten van de aanhangige Europese rechtszaken konden in de beoordeelde bronnen niet worden vastgesteld.
Tegenstrijdig / afwijkend
- Greenpeace UK bestempelt de Britse overwinstbelasting als een succes, maar vermeldt in zijn eigen impactrapport dat de oorspronkelijke heffing ook investeringsaftrek bevatte, waardoor aanzienlijke belastingvermindering voor nieuwe fossiele boringen mogelijk was.
- De EU-solidariteitsbijdrage verplichtte tot bepaalde energiegerelateerde bestedingen, waaronder energieautonomie, maar verplichtte niet tot toewijzing aan rampenbestrijding; de Britse regering zei dat haar heffing zou helpen bij het financieren van steun voor de kosten van levensonderhoud, zonder de ontvangsten te oormerken voor de transitie naar schone energie of rampenbestrijding.
- De campagne roept internationaal op tot actie van wereldleiders, terwijl de aangetoonde uitkomsten nationale maatregelen en maatregelen op EU-niveau zijn. In augustus 2026 waren de VN-onderhandelingen over een breder belastingverdrag nog bezig met de onderhandeling over ontwerptekst; er was geen wereldwijde belasting op winsten uit fossiele brandstoffen ingevoerd.
- De EU-maatregel is voortdurend juridisch aangevochten en nationale rechtbanken hebben twijfels geuit over de rechtsgrondslag ervan. Dit zorgt voor onzekerheid over het precedent, ook al is de maatregel gedurende de tijdelijke periode uitgevoerd.
Tijdlijn
-
Geen wereldwijde belasting op winsten uit fossiele brandstoffen ingevoerd
Het kaderverdrag van de VN inzake internationale samenwerking op belastinggebied was in augustus 2026 nog in onderhandeling, waarbij staten begonnen aan de uitwerking van ontwerptekst. Dit is geen bewijs voor een overeengekomen of operationele wereldwijde belasting op winsten uit fossiele brandstoffen.
-
Ontvangsten uit de Britse heffing geregistreerd
Officiële Britse statistieken registreerden £3,6 miljard aan ontvangsten uit de Energy Profits Levy in het boekjaar 2023–2024, na ongeveer £2,6 miljard in 2022–2023. Dit toont aan dat de Britse heffing werd geïnd en uitgevoerd.
-
EU-maatregelen tegen overwinst brachten inkomsten op
De Europese Commissie meldde dat 15 EU-lidstaten de EU-solidariteitsbijdrage toepasten en acht lidstaten gelijkwaardige nationale maatregelen toepasten. De lidstaten meldden dat per 30 juni 2023 €6,85 miljard was geïnd onder hoofdstuk III voor het belastingjaar 2022; dit was een tussentijds gerapporteerd totaal en geen definitief totaal voor de hele EU over de gehele looptijd.
-
Tijdelijke EU-solidariteitsbijdrage op fossiele brandstoffen aangenomen
De Raad van de EU nam Verordening (EU) 2022/1854 aan, met daarin een verplichte tijdelijke solidariteitsbijdrage op overtollige winsten van ondernemingen in de sectoren ruwe aardolie, aardgas, steenkool en raffinage. De bijdrage gold voor het belastingjaar 2022 en/of 2023, afhankelijk van de lidstaat.
-
De Energy Profits Levy van het Verenigd Koninkrijk ingevoerd en later verlengd
Het Verenigd Koninkrijk voerde de Energy Profits Levy in op buitengewone winsten uit upstream olie en gas, met ingang van 26 mei 2022. De heffing werd vervolgens hervormd: vanaf 1 november 2024 bedroeg het tarief 38%, werd de algemene investeringsaftrek afgeschaft en werd de wettelijke einddatum verlengd tot 31 maart 2030.
-
Juridische onzekerheid over het EU-kader voor de solidariteitsbijdrage
Het Duitse Bundesfinanzhof uitte ernstige twijfels over de rechtmatigheid van de EU-bijdrage in verband met de energiecrisis en verwees naar aanhangige prejudiciële verwijzingen bij het Hof van Justitie. Dit maakt reeds geïnde belastingen niet ongedaan, maar zorgt wel voor juridische onzekerheid rond de EU-maatregel.
-
Belangenbehartiging van Greenpeace UK voor een overwinstbelasting
Greenpeace UK meldde dat het vóór de Britse bekendmaking campagne had gevoerd voor een overwinstbelasting, onder meer door de Treasury en oppositiepartijen te briefen; de organisatie beschreef zichzelf als een van de belangrijkste stemmen die opriepen tot een belasting op de winsten van BP en Shell. Dit documenteert organisatorische activiteit, geen causaliteit.
Gebruikte bronnen
Iedere bron blijft zichtbaar zodat je onze beoordeling zelf kunt controleren. Bronniveau zegt iets over de aard van de bron, niet automatisch dat elke claim erin juist is.
In augustus 2026 was het proces rond het kaderverdrag van de VN inzake internationale samenwerking op belastinggebied nog bezig met de onderhandeling over ontwerptekst. Dit ondersteunt de conclusie dat er nog geen wereldwijd belastingkader was overeengekomen of operationeel was gemaakt.
De update over de jurisprudentie van het Hof uit mei 2026 vermeldt dat het Duitse Bundesfinanzhof ernstige twijfels uitte over de rechtmatigheid van de EU-bijdrage in verband met de energiecrisis en verwees naar aanhangige prejudiciële zaken, wat juridische onzekerheid aantoont.
Officiële beleidsdocumentatie bevestigt dat de Britse heffing winsten uit upstream olie en gas belast. De hervormingen van 2024 verhoogden het tarief tot 38%, schaften de algemene investeringsaftrek af en verlengden de einddatum van de heffing tot 31 maart 2030.
Officiële Britse statistieken over inkomsten uit olie en gas melden £3,6 miljard aan ontvangsten uit de Energy Profits Levy in het boekjaar 2023–2024. Dit toont aan dat de heffing werd geïnd en niet uitsluitend een wetgevingsvoorstel bleef.
De inventarisatie van de Commissie meldde dat 15 lidstaten de EU-bijdrage toepasten, acht lidstaten gelijkwaardige nationale maatregelen gebruikten, de geraamde opbrengsten voor 2022 €17,574 miljard bedroegen en per 30 juni 2023 €6,85 miljard was geïnd voor het belastingjaar 2022.
De commissie vermeldt dat Greenpeace UK vóór de bekendmaking van de heffing in mei 2022 bewijs indiende, waarmee deelname aan het beleidsdebat wordt gedocumenteerd. Ook worden de invoering en het aanvankelijke tarief van de heffing vermeld; de beslissing wordt niet aan Greenpeace toegeschreven.
Verordening (EU) 2022/1854 stelde een minimumbijdrage van 33% vast op bepaalde overtollige winsten en verplichtte om de opbrengsten te gebruiken ter ondersteuning van consumenten, vermindering van de vraag, steun aan bepaalde industrieën en ontwikkeling van energieautonomie van de EU, waaronder investeringen in hernieuwbare energie, efficiëntie en decarbonisatie. Rampenbestrijding behoort niet tot de gespecificeerde doelen.
De Raad nam de noodverordening met daarin een verplichte, tijdelijke solidariteitsbijdrage op overtollige winsten in de fossielebrandstoffensector formeel aan.
In de oorspronkelijke documentatie over de Britse heffing staat dat de opbrengsten zouden helpen bij het financieren van aanvullende steun voor de kosten van levensonderhoud, terwijl investeringsprikkels bedoeld waren om Britse winning en energiezekerheid te ondersteunen. De documentatie toont geen specifiek bestemde uitgaven voor rampenbestrijding of de transitie naar schone energie aan.
De huidige campagnepagina roept wereldleiders op om winsten uit olie en gas te belasten en de opbrengsten te gebruiken voor door rampen getroffen gemeenschappen en energieonafhankelijkheid. De pagina onderbouwt de verklaarde doelen en de huidige campagne van Greenpeace, maar niet een onafhankelijk geverifieerde uitkomst of causale rol.