Make war profiteers pay: tax fossil fuel profits
Een wereldwijde Greenpeace-petitie die regeringen oproept fossiele winsten te belasten en de opbrengst te gebruiken voor rampenbestrijding en energieonafhankelijkheid.
Oorspronkelijk doel
Fossiele bedrijven laten betalen voor oorlogs- en crisiswinsten.
25/100 · Beperkt aantoonbaar resultaat
Deze score beoordeelt uitsluitend aantoonbare doelrealisatie, de onderbouwde bijdrage van Greenpeace en bestendigheid. De score zegt niets over hoeveel inspanning is geleverd, hoe goed de campagne is gevoerd of hoe waardevol het werk op zichzelf is.
De campagne loopt nog. Er is gedeeltelijke inhoudelijke vooruitgang op de oorspronkelijke doelen, maar het belangrijkste bewijs betreft maatregelen die al vóór de huidige Greenpeace-campagne bestonden of beleidsvoorstellen die nog niet zijn aangenomen. De EU voerde in 2022 een tijdelijke verplichte solidariteitsheffing op overwinst in de fossiele sector in; de regeling verplichtte gebruik van opbrengsten voor steun aan energieafnemers, energiebesparing, hernieuwbare energie en energie-autonomie. De Europese Commissie meldde in 2025 geraamde opbrengsten van circa €28,7 miljard voor 2022-2023. Dit biedt beperkt bewijs voor doelen 589 en 591, en gedeeltelijk voor doel 590, maar de maatregel was tijdelijk en niet specifiek bestemd voor rampenbestrijding. In het VK is de bestaande Energy Profits Levy operationeel tot uiterlijk 31 maart 2030; de regering heeft bovendien ontwerpwetgeving gepubliceerd voor een permanente, prijsafhankelijke opvolger. Tegelijk is er geen aangenomen nieuwe mondiale fossiele-overwinstbelasting en ook geen EU-brede nieuwe heffing in 2026: zes EU-landen hebben slechts om bespreking van zo’n mechanisme gevraagd. De oproep van vijf ministers voor een EU-heffing van 4 april 2026 ging vooraf aan de vermelde lancering van Greenpeace’ internationale actie op 10 april 2026. Daarom is geen bijdrage van deze campagne aan de beleidsontwikkelingen aangetoond.
- Het resultaat kan reëel zijn, maar de specifieke bijdrage van Greenpeace is minder zeker.
Maak en bewaar je eigen weging
De feiten blijven voor iedereen hetzelfde. Jij bepaalt hoeveel gewicht je geeft aan gerealiseerd resultaat, aantoonbare eigen bijdrage en bestendigheid. Als je opslaat, telt jouw gewogen score mee in het bezoekersgemiddelde.
Jouw persoonlijke score past bewust geen causaal plafond toe: het is jouw waardering van dezelfde onderliggende feiten. Het bezoekersgemiddelde gebruikt alleen opgeslagen wegingen voor deze campagne.
Feiten en onzekerheden
Bevestigd
- Greenpeace International vraagt regeringen nieuwe belastingen op fossiele winsten in te voeren en de opbrengsten te gebruiken voor steun aan getroffen gemeenschappen en energieonafhankelijkheid.
- De EU legde op 6 oktober 2022 een tijdelijke verplichte solidariteitsbijdrage op overschotten in de fossiele sector vast; deze gold voor de boekjaren 2022 en/of 2023, afhankelijk van nationale keuzes.
- De EU-regeling bestemde opbrengsten voor energiecrisissteun, energiebesparing, hernieuwbare energie en energie-autonomie; zij noemde geen specifieke verplichte bestemming voor rampenbestrijding.
- De Europese Commissie rapporteerde in 2025 geschatte totale opbrengsten van ongeveer €28,661 miljard uit de EU-solidariteitsbijdrage voor 2022 en 2023.
- De Britse Energy Profits Levy is operationeel en loopt uiterlijk tot 31 maart 2030; de beoogde permanente opvolger was op 29 oktober 2026 nog niet meer dan gepubliceerd ontwerpbeleid/ontwerpwetgeving.
- Op 21 augustus 2026 vroegen zes EU-landen om bespreking van een EU-breed mechanisme voor een heffing op olie-overwinsten; dit was geen aangenomen heffing.
- De oproep van vijf EU-ministers van 4 april 2026 ging vooraf aan de op 10 april 2026 gedateerde Greenpeace-actielijstvermelding.
Onzeker
- De campagnepagina toont geen betrouwbaar totaal aantal handtekeningen, geen indieningsdatum bij specifieke regeringen en geen door Greenpeace gedocumenteerde beleidsreactie die aan deze petitie is gekoppeld.
- De beschikbare officiële bronnen tonen dat EU-opbrengsten moesten worden gebruikt voor toegestane energiecrisisdoelen, maar leveren in deze inventaris geen land-voor-land bewijs dat opbrengsten aantoonbaar aan rampenbestrijding zijn besteed.
- De precieze wetgevingsstatus van eventuele nationale maatregelen die na de energiecrisis van 2026 in andere landen dan het VK zijn voorgesteld, is niet volledig vastgesteld in de geraadpleegde primaire bronnen.
- De VN-onderhandelingen over een kaderverdrag voor internationale belastingsamenwerking lopen door, maar de geraadpleegde VN-bron bewijst geen overeengekomen mondiale belasting op fossiele winsten.
Tegenstrijdig / afwijkend
- De EU-solidariteitsbijdrage was een daadwerkelijk ingevoerde heffing op fossiele overwinsten, maar gold uitsluitend voor boekjaren 2022 en/of 2023 en was uitdrukkelijk tijdelijk; zij is dus geen blijvende mondiale belasting.
- De Britse Energy Profits Levy is een werkende heffing, maar de aangekondigde permanente opvolger, de Oil and Gas Revenue Levy, was op 29 oktober 2026 nog ontwerpwetgeving en treedt pas in wanneer de bestaande levy eindigt.
- De opbrengsten van de EU-heffing mochten worden gebruikt voor energieklanten, energiebesparing, hernieuwbare energie en energie-autonomie. Dat is niet hetzelfde als een aantoonbare, geoormerkte financiering van rampenbestrijding of brede klimaatsteun.
- In 2026 riepen meerdere EU-landen op tot een nieuwe EU-brede heffing, maar dit is een verzoek om bespreking en geen aangenomen EU-wet.
- De relevante oproep van vijf Europese ministers op 4 april 2026 dateert van vóór de Greenpeace-actielijst-datering van 10 april 2026; de chronologie ondersteunt geen conclusie dat deze campagne die oproep veroorzaakte.
Tijdlijn
-
VK bevestigt voortzetting bestaande heffing en voorbereidt opvolger
HMRC actualiseerde zijn beleidsstuk: de bestaande Britse Energy Profits Levy blijft gelden tot 31 maart 2030 of eerder bij activering van het prijsmechanisme. De voorgestelde Oil and Gas Revenue Levy moet daarna ingaan, maar was nog geen definitief ingevoerde opvolger.
-
Zes EU-landen vragen bespreking van EU-brede olie-overwinstbelasting
De ministers van Duitsland, Oostenrijk, Italië, Polen, Portugal en Spanje vroegen het Ierse EU-voorzitterschap om een EU-breed mechanisme voor belasting op olie-overwinsten op de agenda te zetten. De Europese Commissie bevestigde dat dit onderwerp werd onderzocht/besproken; er is geen bewijs van vaststelling van een nieuwe EU-brede heffing.
-
Greenpeace lanceert/ubliceerd internationale petitieactie
Greenpeace International plaatste de actie ‘Make war profiteers pay: tax fossil fuel profits’ in zijn actielijst en vraagt ondertekenaars regeringen op te roepen nieuwe belastingen op fossiele winsten in te voeren voor steun aan door rampen getroffen gemeenschappen en energieonafhankelijkheid.
-
Vijf EU-ministers vragen om EU-heffing op energie-overwinsten
Vijf EU-ministers riepen de Europese Commissie op een heffing op energie-overwinsten te overwegen vanwege de energieprijsschok. Dit gebeurde vóór de op de Greenpeace-actiesite vermelde datum van de internationale campagne.
-
Commissie rapporteert opbrengsten eerdere EU-solidariteitsbijdrage
De Europese Commissie rapporteerde dat de geraamde totale opbrengst van de EU-solidariteitsbijdrage voor de fiscale jaren 2022 en 2023 circa €28,661 miljard bedroeg. Dit is bewijs dat de eerdere tijdelijke maatregel opbrengsten genereerde, maar geen bewijs dat deze specifieke Greenpeace-campagne dat resultaat veroorzaakte.
-
EU stelt tijdelijke heffing op fossiele overwinsten vast
De EU had al vóór deze campagne een verplichte, tijdelijke solidariteitsbijdrage op overwinst van ondernemingen in olie, gas, kolen en raffinage. De opbrengsten moesten onder meer worden gebruikt voor gerichte steun aan energieafnemers, energiebesparing, hernieuwbare energie en energie-autonomie.
Gebruikte bronnen
Iedere bron blijft zichtbaar zodat je onze beoordeling zelf kunt controleren. Bronniveau zegt iets over de aard van de bron, niet automatisch dat elke claim erin juist is.
De persbriefing bevestigt dat zes lidstaten in augustus 2026 om behandeling van een windfall tax op energie-winsten vroegen en dat de Commissie de kwestie onderzocht. Dit is een formele beleidsreactie/procedure, geen vastgestelde EU-wet.
De VN beschrijft dat lidstaten in augustus 2026 nog onderhandelden over concrete ontwerpteksten voor een VN-kaderverdrag inzake internationale belastingsamenwerking. Dit toont dat een mondiale fiscale regeling nog in onderhandeling was en geen aangenomen mondiale fossiele-overwinstbelasting vormt.
De Britse overheid bevestigt dat de bestaande Energy Profits Levy tot 31 maart 2030 of eerder blijft gelden en beschrijft een voorgestelde permanente Oil and Gas Revenue Levy van 35% boven prijsdrempels. De bron toont zowel voortgezette implementatie als de onvoltooide status van de opvolger.
Het eindrapport over de EU-solidariteitsbijdrage behandelt de uitvoering voor 2022-2023, de geraamde totale opbrengsten en het door lidstaten gerapporteerde gebruik van de opbrengsten. Dit bevestigt dat de eerdere tijdelijke EU-maatregel meer was dan alleen een voorstel.
Verordening (EU) 2022/1854 stelde een verplichte, uitzonderlijke en tijdelijke solidariteitsbijdrage vast voor fossiele-sectorbedrijven met overwinst. Artikel 17 noemt steun aan energieafnemers, energiebesparing, hernieuwbare energie en energie-autonomie als doelen voor de opbrengsten.
AP berichtte op 4 april 2026 dat vijf Europese ministers de EU opriepen tot een windfall tax op energiebedrijven. Omdat dit vóór de op 10 april gedateerde Greenpeace-actie was, weerspreekt het een eventuele impliciete toeschrijving van deze ministeriële oproep aan de campagne.
De Europese raffinage- en brandstoffenbranche verzette zich in april 2026 tegen een vernieuwde EU-brede windfall tax en stelde dat die investeringen in voorzieningszekerheid en transitie zou ondermijnen. Dit is geen onafhankelijke weerlegging, maar wel relevant bewijs van georganiseerde tegenstand en onzekerheid over invoering.
De actielijst dateert de actie ‘Make war profiteers pay: tax fossil fuel profits’ op 10 april 2026. Deze datum is relevant voor de causaliteitsbeoordeling, omdat de oproep van vijf EU-ministers van 4 april eraan voorafging.
De campagnepagina documenteert Greenpeace’ eigen eis: nieuwe belastingen op winsten van olie- en gasbedrijven, met opbrengsten voor gemeenschappen getroffen door oorlog en extreem weer, en voor binnenlandse hernieuwbare energie. Zij bewijst de campagneactiviteit en het standpunt, niet een externe beleidsuitkomst of causale bijdrage.