Protect the right to life and justice in Chad
Petitie voor de bescherming van het leven en gerechtigheid voor slachtoffers in Tsjaad.
Oorspronkelijk doel
Bescherm het recht op leven en zorg voor gerechtigheid in Tsjaad.
25/100 · Beperkt aantoonbaar resultaat
Deze score beoordeelt uitsluitend aantoonbare doelrealisatie, de onderbouwde bijdrage van Amnesty International en bestendigheid. De score zegt niets over hoeveel inspanning is geleverd, hoe goed de campagne is gevoerd of hoe waardevol het werk op zichzelf is.
De campagne loopt nog. Het bevroren doel is niet bereikt: Tsjaad heeft enkele concrete stappen gezet na dodelijk geweld tussen boeren en veehouders, waaronder het openen van een gerechtelijk onderzoek naar de moorden in Mandakao in mei 2025, de inzet van veiligheidstroepen, arrestaties en vervolgingen. Het dodelijke geweld bleef echter terugkeren, preventiesystemen blijven ontoereikend, het Pastoraal Wetboek was eind 2025 nog steeds niet aangenomen en er is geen aangetoonde alomvattende, onafhankelijke verantwoordingsplicht of schadeloosstelling voor slachtoffers. De petitie van Amnesty staat nog steeds online, maar er zijn geen aanwijzingen dat deze petitie de stappen van de overheid heeft veroorzaakt.
- Het resultaat kan reëel zijn, maar de specifieke bijdrage van Amnesty International is minder zeker.
Maak en bewaar je eigen weging
De feiten blijven voor iedereen hetzelfde. Jij bepaalt hoeveel gewicht je geeft aan gerealiseerd resultaat, aantoonbare eigen bijdrage en bestendigheid. Als je opslaat, telt jouw gewogen score mee in het bezoekersgemiddelde.
Jouw persoonlijke score past bewust geen causaal plafond toe: het is jouw waardering van dezelfde onderliggende feiten. Het bezoekersgemiddelde gebruikt alleen opgeslagen wegingen voor deze campagne.
Feiten en onzekerheden
Bevestigd
- De petitie van Amnesty is op 13 september 2026 nog steeds openbaar toegankelijk.
- De petitie gaat specifiek over geweld tussen veehouders en boeren en vraagt om bescherming van burgers, onafhankelijke onderzoeken, vervolgingen en compensatie.
- De autoriteiten openden een gerechtelijk onderzoek en zetten veiligheidstroepen in na het geweld in Mandakao in mei 2025.
- Er vonden arrestaties plaats en vervolgens veroordelingen in verband met Mandakao, wat een concrete procedurele reactie vormt.
- Het VN-Mensenrechtencomité concludeerde in maart 2026 dat er belangrijke tekortkomingen op het gebied van bescherming en verantwoordingsplicht bleven bestaan, waaronder het ontbreken van een aangenomen Pastoraal Wetboek.
- Er is geen aangetoond bewijs dat de petitie van Amnesty International wezenlijk heeft bijgedragen aan de reactie van de overheid of aan een gerechtelijke uitkomst.
Onzeker
- De startdatum van de campagne is onbekend. De petitie staat momenteel online, maar het beschikbare materiaal maakt niet duidelijk wanneer zij is begonnen of hoeveel mensen eraan hebben deelgenomen.
- Er is geen publiek geverifieerd, alomvattend verslag van de reikwijdte van het onderzoek naar Mandakao, de identiteit en rollen van alle gedetineerden, de uitkomsten van de processen tegen alle verdachten of de vraag of slachtoffers compensatie hebben ontvangen.
- De beschikbare bronnen tonen niet aan dat de inzet van veiligheidstroepen en vervolgingen het daaropvolgende geweld tussen boeren en veehouders hebben verminderd of duurzame bescherming hebben geboden.
- Er is geen onafhankelijk bewijs dat ondertekeningen van de petitie of de campagne van Amnesty verband houden met het onderzoek, de arrestaties, de inzet van veiligheidstroepen of de vervolgingen door de autoriteiten.
Tegenstrijdig / afwijkend
- Verslagen verschillen over het dodental in Mandakao: Amnesty’s verslag over 2025/26 beschrijft dat 47 mensen zijn gedood, terwijl de Afrikaanse Commissie voor de Rechten van de Mens en de Volkeren melding maakte van ten minste 41 doden. Deze discrepantie verandert niets aan de vaststelling dat er een ernstig dodelijk incident heeft plaatsgevonden.
- De procedures rond Mandakao hebben tot veroordelingen geleid, maar de waarde ervan voor de verantwoordingsplicht wordt betwist: Amnesty registreerde de veroordeling van Succès Masra en 65 medeverdachten, terwijl Amnesty, CIVICUS en andere waarnemers hun zorgen uitten over beperkingen op onafhankelijk onderzoek en de politieke context. Het beschikbare bewijs toont niet aan dat de procedures onpartijdige gerechtigheid hebben geboden voor alle slachtoffers of alle verantwoordelijke daders.
Tijdlijn
-
Petitie staat nog steeds online
Amnesty blijft de petitie hosten. De petitie roept de Tsjadische autoriteiten op burgers te beschermen, onafhankelijke onderzoeken uit te voeren, verantwoordelijken te vervolgen en slachtoffers van geweld tussen boeren en veehouders te compenseren.
-
VN stelt vast dat tekortkomingen in preventie en verantwoordingsplicht voortduren
Het VN-Mensenrechtencomité stelde vast dat Tsjaad het Pastoraal Wetboek niet had aangenomen, waarvan het volgens het comité zou kunnen helpen bij het voorkomen en beslechten van conflicten tussen boeren en veehouders. Het drong er bij Tsjaad op aan systemen voor vroegtijdige waarschuwing en tijdige bescherming te verbeteren, het Wetboek aan te nemen in overleg met getroffen gemeenschappen, onrechtmatige doding te onderzoeken, daders te vervolgen en volledige genoegdoening te bieden.
-
Veroordelingen in verband met Mandakao
Op 9 augustus 2025 veroordeelde een rechtbank oppositiefiguur Succès Masra en 65 medeverdachten in de zaak-Mandakao. Dit is een concrete gerechtelijke ontwikkeling, maar toont geen volledige, onpartijdige verantwoordingsplicht voor het geweld of herstel voor de slachtoffers aan.
-
Beperkingen op toezicht en voortdurende straffeloosheid
Amnesty meldde dat journalisten en actoren uit het maatschappelijk middenveld waren gewaarschuwd geen ‘parallelle onderzoeken’ naar Mandakao uit te voeren, waardoor onafhankelijk toezicht op het officiële onderzoek werd beperkt. Uit onderzoek van Amnesty bleek ook dat er bij verschillende eerdere dodelijke incidenten geen klacht, procedure of doeltreffend rechtsmiddel was, hoewel sommige individuele zaken tot veroordelingen en schadevergoedingen leidden.
-
Aanhoudende moorden en ontheemding
Het geweld tussen boeren en veehouders bleef in 2025 dodelijk. Amnesty registreerde ten minste 47 doden in Mandakao, ten minste 20 doden bij botsingen in Ouaddaï op 17 juni en 18 doden in Oregomel enkele dagen later; OCHA rapporteerde in mei en juni meer dan 80 doden en ongeveer 12.500 ontheemden in de getroffen gebieden in het zuidwesten.
-
Onderzoek en arrestaties na de moorden in Mandakao
Na de moorden in Mandakao van 14–15 mei 2025 zetten de autoriteiten veiligheidstroepen in, stuurden zij een regeringsdelegatie en openden zij een gerechtelijk onderzoek. De Afrikaanse Commissie meldde dat de aanklager in Moundou zei dat meer dan 80 vermeende daders, mededaders of medeplichtigen voor het onderzoek werden vastgehouden.
Gebruikte bronnen
Iedere bron blijft zichtbaar zodat je onze beoordeling zelf kunt controleren. Bronniveau zegt iets over de aard van de bron, niet automatisch dat elke claim erin juist is.
In de op 17 maart 2026 aangenomen slotopmerkingen uitte het comité zijn zorgen over buitengerechtelijke executies, conflicten tussen boeren en veehouders en het niet aannemen van het Pastoraal Wetboek. Het riep op tot tijdige bescherming van burgers, systemen voor vroegtijdige waarschuwing, een aangenomen Pastoraal Wetboek, onpartijdige onderzoeken, vervolgingen en volledige genoegdoening.
Het activiteitenverslag vermeldt het geweld in Mandakao in mei 2025 en rapporteert de verklaring van de aanklager in Moundou dat meer dan 80 vermeende daders, mededaders of medeplichtigen voor het onderzoek werden vastgehouden. Het vermeldt ook de veroordeling in eerste aanleg van Succès Masra in augustus 2025.
CIVICUS meldt dat de aanklager in N’Djamena journalisten en actoren uit het maatschappelijk middenveld waarschuwde tegen onafhankelijke onderzoeken naar Mandakao. Dit ondersteunt de zorg dat extern toezicht op het officiële onderzoek werd beperkt.
Amnesty’s landenoverzicht voor 2025/26 vermeldt de officiële inzet van veiligheidstroepen, een regeringsdelegatie en een gerechtelijk onderzoek na Mandakao, evenals daaropvolgende veroordelingen. Het rapporteert ook voortdurende straffeloosheid in eerdere zaken en beperkingen voor journalisten en het maatschappelijk middenveld bij het uitvoeren van onafhankelijke onderzoeken.
Amnesty’s indiening van februari 2026 documenteert terugkerend geweld, vertraagde bescherming, een niet-aangenomen Pastoraal Wetboek, belemmeringen voor toegang tot de rechter, vermeende inmenging in procedures en incidenten waarbij geen onderzoek of gerechtelijke actie werd ingesteld. Er wordt vermeld dat sommige zaken wel tot veroordelingen en schadevergoedingen leidden, maar niet consequent.
De petitie die nog steeds online staat, omschrijft de eisen van de campagne: bescherm mensen die door geweld tussen boeren en veehouders worden getroffen, voer onafhankelijke onderzoeken uit, vervolg daders en compenseer slachtoffers. De petitie is bewijs van de activiteiten en claims van Amnesty, niet onafhankelijk bewijs van resultaten.